Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Ramazan YILDIZ
Danışman: Bülent Elbasan
Özet:
Bu çalışmada zenginleştirilmiş çevrede aile işbirliği içerisinde uygulanan duyusal temelli, aktivite odaklı erken müdahale programı olan SAFE yaklaşımının 3-6 aylık riskli bebeklerde, bilişsel, dil, motor ve duyusal gelişimi üzerine olan etkisinin incelenmesi amaçlandı. Çalışmaya düzeltilmiş yaşları 3 ay olan nörogelişimsel açıdan riskli 47 bebek dâhil edildi. Bebekler randomize olarak 2 gruba ayrıldı. Müdahale grubundaki bebekler, SAFE yaklaşımına göre bir erken müdahale programına dâhil edildi. Kontrol grubundaki bebekler ise, Nörogelişimsel Tedavi (NGT) prensiplerine dayanan aile eğitim programına dâhil edildi. Müdahale 12 hafta uygulandı ve bütün bebekler müdahale öncesinde (3.ay) ve müdahale sonrasında (6.ay) müdahaleye kör bir araştırmacı tarafından değerlendirildi. Değerlendirmede Bayley Bebek ve Küçük Çocuklar için Gelişim Ölçeği III (Bayley III), Hammersmith İnfant Nörolojik Değerlendirmesi (HİND), General Movements (GMs) değerlendirmesi, için Infant/Toddler Sensory Profile 2 (ITSP-2), Kanada Mesleki Performans Ölçeği (KMPÖ) ve Bebek/Küçük Çocuk Ev Envanteri (EV Envanteri) kullanıldı. Çalışmanın sonunda, SAFE müdahale grubuna memnuniyet anketi uygulandı. Müdahale öncesinde gruplar arasında BAYLEY III, HİND, GMs, ITSP-2, KMPÖ skorları bakımından fark yoktu (p>0.05). Müdahale sonrası gruplar arasında Bayley III bilişsel, dil ve motor gelişim puanları, ITSP-2 total puanı, EV Envanteri puanı bakımından SAFE müdahale grubu lehine anlamlı fark gözlendi (p<0.05). KMPÖ skorlarında her iki grupta anlamlı artış olmasına rağmen gruplar arasında fark yoktu (p>0.05). SAFE müdahale grubunda ailelerin memnuniyet düzeyi yüksekti. SAFE erken müdahale yaklaşımının düzeltilmiş 3-6 ay arasındaki riskli bebeklerde bilişsel, dil motor ve duyusal gelişim alanlarındaki skorları ve çevresel zenginleştirmeyi kontrol grubuna göre anlamlı derecede arttırdığı görüldü. Bu çalışmayla, SAFE erken müdahale yaklaşımının 3-6 aylık riskli bebeklerde etkin olarak kullanılabileceği sonucuna varıldı.
Anahtar Kelimeler : Riskli bebek, Erken müdahale, Zenginleştirilmiş çevre, Aile iş birliği, Fizyoterapi