Farklı yaklaşımlarla uygulanan brakial pleksus bloğunun doku oksijenizasyonu üzerine etkileri
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Cerrahi Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AZER İLBENGÜ KAPTAN
Danışman: Demet Coşkun
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çalışmamızda omuz, kol, ön kol ve el cerrahisi geçirecek hastalarda, plexus brachialis bloğu için interskalen, aksiller ve infraklavikular girişim yöntemlerini uygulayarak, bu üç farklı yöntemde oluşan motor ve sensorial bloğun niteliğini, bloklu ekstremitede blok sonrası doku oksijenasyonu, A. radialis çapı ve ısı değişimini araştırmayı amaçladık. Blok girişim yöntemlerine göre rastgele seçilmiş her birinde 35 hasta olan üç gruptaki hastaların verileri toplandı. Periferik sinir bloğu uygulanmadan önce hastaların hemodinamik verileri kayıt edildi. Blok uygulanacak ekstremite ve karşı tarafta doku oksijen düzeyinin noninvaziv ölçüm yöntemi olan Near Infrared Spektroskopi (NIRS) rejyonel oksimetri sistemi propları bloklu ve bloksuz ekstremitede ön kol tenar bölgesine yapıştırıldı ve bazal doku oksijenasyon değeri iki taraf için de kayıt edildi. Ultrason ile blok uygulanacak taraftaki A. radialis çapı bazal değeri ölçülerek kayıt edildi. Tüm hastalar için, lokal anestetik solüsyonu % 2' lidokain ve % 0.5 bupivakain her ikisinden de eşit miktarlarda olacak şekilde hazırlandı. Kullanılacak volüm hastaların boyları ölçüt alınan formüle göre [volüm (ml) = boy (cm)/5] hesaplandı. Blok uygulanırken sinir stimülatörü ve ultrasonografi ile birlikte kullanıldı. Periferik sinir bloğu uygulanmasının ardından; sensorial blok niteliği, her bir sinirin innerve ettiği deri alanında pinprick testi ile ( 0 = blok yok, 1 = analjezi 2 = anestezi), motor blok niteliği ise hastaya ilgili kasın hareketi yaptırılarak, hareketin güçlülüğüne göre değerlendirildi (0 = normal güçte, 1 = parezi, 2= paralizi). Near Infrared Spekreskopi ile ölçülen doku oksijen düzeyinde blok uygulanmasının ardından gerçekleşen değişiklik ∆ NIRS olarak görülmektedir. Bütün parametrelerin bazal değerleri alındıktan sonra, ölçümler 2. , 4. , 6. , 10. , 15., 20. , 25. ve 30. dk'larda gerçeleştirildi. Uygulanan tüm bloklarda ilgili dermatomlarda sensorial ve motor blok niteliği ek blok gerektirmeyecek şekilde operasyona olanak sağladı. Blok öncesi ve sonrası hemodinamik yönden hastalarda herhangi bir sorun yaşanmadı. Üç grupta da blok uygulanan ekstemitede bloksuz ekstremiye göre Δ NIRS değerleri blok uygulandıktan sonra 2.dk'dan itibaren anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur. Grupların Δ NIRS değerleri karşılaştırıldığında ise aksiller grup ile diğer gruplar arasında tüm ölçüm dönemlerinde istatistiksel yönden anlamlı bir fark yok iken; infraklavikular grupta interskalen gruba göre 25.dk'da istatistiksel yönden anlamlı derecede daha yüksek Δ NIRS değeri tespit edilmiştir. Gruplar içinde her grubun bazale göre en yüksek artış gösteren NIRS ve ∆ NIRS değerinin 30. dk olduğu belirlenmiştir. Blok sonrası bloksuz ekstremiteye göre ısı artışı interskalen ve infraklavikular grupta 2. dk'dan, aksiller grupta 6.dk'dan başlayarak 30.dk'ya kadar anlamlı olarak yüksek kayıt edilmiştir. İnfraklavikular grupta bloklu taraftaki ısı artışı diğer gruplarla karşılaştırıldığında herhangi bir fark belirlenmezken, interskalen gruptakilerin bloklu taraf 2. , 4. , 6. , 10. , 15. , 20. , 25. ve 30. dk ısı değerleri, aksiller gruptakilere göre anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur. İnterskalen ve aksiller gruptakilerin bazala göre ısı değerindeki en yüksek artışın 20.dk'da; infraklavikular grupta ise 25.dk'da olduğu belirlenmiştir. Üç farklı Grubun A. radialis çapına etkisi açısından birbirleri arasında fark görülmemiştir. İnterskalen grup blok sonrası A. radialis çapı değişikliği oluşturmaya 2. dk'dan itibaren aksiller ve infraklavikular grup ise 4. dk'dan itibaren başlamıştır. En yüksek A. radialis çapı artışı interskalen grupta 15.dk'da, aksiller grupta 6. dk'da, infraklavikuler gruta ise 10.dk'da olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak; plexus brachialis bloğu uygulandıktan sonra gelişen sensorial ve motor bloğun geleneksel yöntemlerle değerlendirilmesinin yanı sıra bloklu tarafta yapılan ısı ve doku oksijenizasyon monitörizasyonunun, bloğun takibinde bize daha erken ve daha kolay bir yol sunabileceği kanısındayız Anahtar kelimeler: Plexus brachialis bloğu, Blok niteliği, Near Infrared Spektrescopy, Doku oksijen düzeyi