İlkokul öğretmenlerinin örgütsel bağlılıkları ile mesleki statü algıları arasındaki ilişki
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CANDAN COŞKUN HIRÇIN
Danışman: Ferudun Sezgin
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın amacı ilkokul öğretmenlerinin örgütsel bağlılıkları ile mesleki statü algıları arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktır. Bu araştırma nicel yöntemlerden korelasyonel desende tasarlanmıştır. Bu araştırmanın evrenini 2020-2021 eğitim ve öğretim yılında Ankara ili merkezindeki Altındağ, Çankaya, Etimesgut, Gölbaşı, Keçiören, Mamak, Pursaklar, Sincan ve Yenimahalle ilçelerindeki resmi eğitim ve öğretim kurumlarında görev yapan ilkokul öğretmenleri oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemini bu evren içinden uygun örnekleme yöntemi ile ulaşılan 505 ilkokul öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmada üç bölümden oluşan veri toplama aracı kullanılmıştır. Birinci bölümde kişisel bilgiler; ikinci bölümünde Meyer ve Allen (1991) tarafından alana kazandırılan, Baysal ve Paksoy (1999) tarafından Türkçe'ye çevrilerek uyarlaması yapılan ve takip eden yıllarda Pelit, Boylu ve Güçer (2007) tarafından geçerlik ve güvenirliği tekrar edilen "Örgütsel Bağlılık Ölçeği (ÖBÖ)"; üçüncü bölümde ise Şenol (2020) tarafından geliştirilen "Öğretmenlik Mesleği Statüsü Algısı Ölçeği (ÖMSAÖ)" yer almıştır. İlkokul öğretmenlerinin örgütsel bağlılıkları ile mesleki statü algıları arasındaki ilişkiyi tespit etmek amacıyla SPSS 22 programında betimsel analizler yapılmıştır. Araştırma verilerinin normal dağılım göstermesi nedeniyle parametrik testler uygulanmıştır. Araştırmada demografik değişkenlerden iki kategorili olanlar için bağımsız örneklem t-testi, üç ya da daha fazla kategorili olanlar için tek yönlü varyans analizi testlerinden yararlanılmıştır. Tek yönlü varyans analizi neticesinde anlamlı bir farklılığın tespit edilmesi durumunda hangi gruplar arasında anlamlı bir farklılık olduğunu belirleyebilmek için tamamlayıcı Post-hoc testlerinden Hochberg's GT2 testi uygulanmıştır. İlkokul öğretmenlerin örgütsel bağlılık ve alt boyut düzeyleri ile mesleki statü algıları düzeyleri arasında bir ilişki olup olmadığı korelasyon analizi testi ile tespit edilmiştir. İlkokul öğretmenlerinin mesleki statü algıları ile örgütsel bağlılık arasındaki ilişkiyi yordamak için regresyon analizi uygulanmıştır. Araştırma sonucunda ilkokulda görev yapan öğretmenlerin örgütsel bağlılık, devam bağlılığı ve normatif bağlılık düzeyleri orta; duygusal bağlılıkları ise yüksek düzeyde tespit edilmiştir. İlkokul öğretmenlerinin örgütsel bağlılık, duygusal bağlılık, devam bağlılık düzeyleri ve normatif bağlılıkları cinsiyet, eğitim durumu değişkenine göre anlamlı bir farklılık göstermemektedir. İlkokul öğretmenlerinin duygusal, devam, normatif ve örgütsel bağlılık düzeyleri yaş ve hizmet yılı değişkenine göre anlamlı bir farklılık göstermektedir. İlkokulda görev yapan öğretmenlerin mesleki statü algıları orta düzeydedir. İlkokul öğretmenlerinin mesleki statü algıları düzeyi cinsiyet, yaş ve öğrenim düzeyi değişkenine göre anlamlı bir farklılık göstermemektedir. İlkokul öğretmenlerinin mesleki statü algıları düzeyi öğretmenlik hizmet yılı değişkenine göre anlamlı bir farklılık göstermektedir. İlkokul öğretmenlerinin örgütsel bağlılıkları ile mesleki statü algısı arasında orta düzeyde ve pozitif yönde ilişki olduğu tespit edilmiştir. Örgütsel bağlılığın alt boyutlarından duygusal bağlılık ile mesleki statü algısı arasında pozitif yönde, orta düzeyde, örgütsel bağlılığın alt boyutlarından normatif bağlılık ile mesleki statü algısı arasında pozitif yönde, düşük düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Örgütsel bağlılığın alt boyutlarından devam bağlılığı ile mesleki statü algısı arasında anlamlı bir ilişki tespit edilmemiştir. İlkokul öğretmenlerinin mesleki statü algısının duygusal bağlılıklarına, normatif bağlılıklarına ve örgütsel bağlılıklarına pozitif yönde ve zayıf düzeyde anlamlı bir etkisinin olduğu, ilkokul öğretmenlerinin mesleki statü algısının devam bağlılıklarına anlamlı bir etkisinin olmadığı tespit edilmiştir.