Behçet hastalarında periodontal sağlığın değerlendirilmesi ve biyolojik sıvılarda biyobelirteçlerin incelenmesi

---

Tezin Türü: Diş Hekimliğinde Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Diş Hekimliği Fakültesi, Klinik Bilimler, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FİKRİYE ORDUYILMAZ

Danışman: NURDAN ÖZMERİÇ KURTULUŞ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Behçet hastalığı (BH), tekrarlayan oral aftöz ülserler, genital ülserler ve üveit triadı ile karakterize enflamatuar bir hastalıktır. Etiyolojisinde daha çok genetik, sonrasında coğrafik ve çevresel faktörlerin etkili olabileceği düşünülmüştür. İnsan lökosit antijeni (HLA B51) geninin, BH ile ilişkili olduğu bulunmuştur. Bazı çalışmalarda tümör nekroze faktör α (TNF-α ), interlökin-1 β (IL-1 β), indüklenebilir nitrik oksit sentaz (iNOS) ve doğal dirençle ilgili makrofaj proteini 1 genlerinin de BH ile ilişkili olabileceği gösterilmiştir. Periodontal hastalıklar, periodontal dokuların; dişeti, alveol kemik, periodontal ligament ve sementi etkileyen iltihabi hastalıklardır. Dişeti dokularında enflamasyonda, TNF-α ve IL-1 β sitokinler ve NO seviyelerinin arttığı gösterilmiştir. TNF-α, IL-1 β ile NO seviyelerinin hem periodontal hastalıkla, hem de BH ile ilişkili olması, BH' na sahip kişilerde bakteriyel enflamasyona karşı immün cevapta farklılıklar olmasını düşündürmüştür. Bu çalışmada, dişeti oluğu sıvısı (DOS) ve tükürükteki TNF-α, IL-1 β ve NO seviyeleri incelenerek, BH ve periodontal hastalık arasındaki ilişkinin araştırılması hedeflendi. DOS IL-1β seviyesinin Behçet ve sistemik sağlıklı periodontitis hastalarında daha yüksek olduğu görüldü. Behçet gingivitis ve Behçet periodontitis hastalarında sistemik sağlıklı bireylere göre tükürük TNF-α seviyesinin yüksek, tükürük NO seviyesinin ise, düşük olduğu bulundu. Sistemik sağlıklı periodontitis ve Behçet gingivitis hastalarında, DOS NO seviyesinin CD arttıkça azaldığı görüldü. Tükürük NO miktarının, özellikle damar tutulumu olan Behçet hastalarında daha düşük olduğu tespit edildi. Behçet hastalarında periodontal bulgular farklı ilaç kullanımıyla ise, ilişkilendirilemedi. Çalışmamızda görülen, Behçet hastaları ve sistemik sağlıklı bireyler arasındaki DOS ve tükürükteki sitokin düzeyindeki immünolojik farklılıklar, BH'de periodontal dokuları etkileyen immüno-enflamatuar cevapta değişimler olduğunu göstermektedir.