Kolaylaştırıcı Okul Yapısı ile Öğretmenlerin Akademik İyimserlikleri Arasındaki İlişkide Öğretmen Öznel İyi Oluşunun Aracı Etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ELİF ÜNLÜ
Danışman: Fatih Şahin
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın amacı kolaylaştırıcı okul yapısı ile öğretmenlerin akademik iyimserlikleri arasındaki ilişkide öğretmen öznel iyi oluşunun aracı etkisini öğretmen görüşlerine göre yapısal eşitlik modellemesinden yararlanarak incelemektir. Bu araştırmada nicel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Bu araştırmanın evrenini 2022-2023 eğitim-öğretim yılında Ankara ili merkez ilçelerindeki resmi ortaokullarda görev yapan 16.507 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırma kapsamında 700 öğretmenden oluşan örneklem grubuna ulaşılmıştır. Örneklemin belirlenmesinde tabakalı örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırmada "Kolaylaştırıcı Okul Yapısı Ölçeği", "Akademik İyimserlik Ölçeği" ve "Öğretmenlerin Öznel İyi Oluş Ölçeği" olmak üzere üç veri toplama aracı kullanılmıştır. Verilerin normal dağılımı çarpıklık ve basıklık değerleri ile kontrol edildikten sonra parametrik testlerin kullanılmasına karar verilmiştir. Verilerin analizi için betimsel istatistikler, regresyon analizi ve yapısal eşitlik modellemesi kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, öğretmenlerin kolaylaştırıcı okul yapısı ile ilgili algıları yüksek düzeydedir. Öğretmenlerin akademik iyimserlik düzeylerinin yüksek düzeyde olduğu, öznel iyi oluş düzeylerinin ise orta düzeyde olduğu görülmüştür. Araştırmada yapılan regresyon analizi sonucunda, kolaylaştırıcı okul yapısının öğretmenlerin akademik iyimserliğini pozitif ve anlamlı, ancak düşük düzeyde yordadığı belirlenmiştir. Kolaylaştırıcı okul yapısının öğretmenlerin öznel iyi oluşlarını ise pozitif ve anlamlı şekilde yordadığı görülmüştür. Araştırma sonuçları kapsamında, öğretmenlerin öznel iyi oluşunun öğretmenlerin akademik iyimserliklerini pozitif ve anlamlı şekilde yordadığı tespit edilmiştir. Öğretmenlerin öznel iyi oluşunun aracılık rolü ile ilgili olarak, kolaylaştırıcı okul yapısı ile öğretmenlerin akademik iyimserlikleri arasındaki ilişkide öğretmen öznel iyi oluşunun kısmi aracılık etkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma sonuçları doğrultusunda, okul yöneticilerinin kolaylaştırıcı okul yapısını benimsemelerinin öğretmenlerin öznel iyi oluşunu ve akademik iyimserliğini olumlu etkileyeceği söylenebilir. Bu araştırma öğretmenlerin öznel iyi oluşunun kolaylaştırıcı okul yapısı ile öğretmenlerin akademik iyimserlikleri arasındaki aracı rolü ile ilgili daha açıklayıcı bilgilere ulaşma imkânı sağlayabilir.