3-6 YAŞ GRUBU ÇOCUKLARDA YEME DAVRANIŞI: ÇOCUĞUN MİZAÇ ÖZELLİKLERİ, EBEVEYNİN BESLEME TARZI, EBEVEYNLİK STRESİ VE AİLE İŞLEVSELLİĞİ İLE İLİŞKİSİ

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: İBRAHİM ZEYREK

Danışman: Esra Güney

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Yeme alışkanlıkları ile ilgili problemler 3-6 yaş grubunda en sık rastlanılan yakınmaların başında gelir. Doğru beslenme alışkanlıklarının bebeklik ve okul öncesi dönemde kazanıldığı, bu alışkanlıkların okul dönemi ve erişkinlik dönemi yeme davranışlarını etkilediği bilinmektedir. Bu çalışmanın amacı okul öncesi çocukların yeme davranışlarının, mizaç özellikleri, ebeveynin besleme tarzı, ebeveynlik stresi ve aile işlevselliğiyle ilişkisinin araştırılmasıdır. Çalışmaya 3-6 yaş aralığında çocuğu olan toplam 203 ebeveyn katılmıştır. Çocukların ebeveynlerine internet aracılıyla; Çocukların yeme davranışını değerlendirmek için Çocuk Yeme Davranışı Anketi, Ebeveynlerin besleme tarzını için Ebeveyn Besleme Tarzı Anketi, çocuk mizacı için Çocuk Davranış Listesi Kısa Formu, ebeveynlik stresi için Ebeveynlik Stres Ölçeği ve aile işlevselliği için Aile Değerlendirme Ölçeği uygulanmıştır. Bu çalışmada bulgular değerlendirildiğinde duygusal besleme ile duygusal aşırı yeme ve içme tutkusu arasında pozitif ilişki bulunmuştur. Olumsuz duygulanım mizaç ile gıdadan keyif alma arasında negatif yönde ve tokluk hevesliliği ve yavaş yeme arasında pozitif yönde ilişki olduğu saptanmıştır. Tokluk hevesliliği ile olumsuz duygulanım mizaç özelliklerinden rahatsızlık, kızgınlık/düş kırıklığı ve mutsuzluk arasında pozitif ilişki bulunmuştur. Ebeveynlik stresi ile gıdadan keyif alma arasında negatif ve içme tutkusu ve tokluk hevesliliği arasında pozitif ilişki olduğu bulunmuştur. İşlevselliğin daha az olduğu ailelerde yaşayan çocukların, işlevselliğin daha iyi olduğu ailelerde yaşayanlara göre duygusal az yeme ve içme tutkusunun daha fazla olduğu gösterilmiştir. Bu çalışma çocukların yeme davranışı ile sosyodemografik özellikler, ebeveyn besleme tarzı, çocukların mizacı, ebeveynlik stresi ve aile işlevselliği arasında ilişkiler olduğunu göstermektedir. Bildiğimiz kadarıyla bu çalışma, çocuklarda yeme davranışı ile ebeveyn besleme tarzı, çocuk mizaç özellikleri, ebeveynlik stresi ve aile işlevselliği arasındaki ilişkiyi eş zamanlı olarak inceleyen ilk çalışmadır.