OTOMOTİV SEKTÖRÜNDE PARÇA LOJİSTİĞİ İÇİN BİR KARAR DESTEK SİSTEMİ ÖNERİSİ

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Bilişim Enstitüsü, YÖNETİM BİLİŞİM SİSTEMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MEVLÜT UYSAL

Danışman: Uğur Özcan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Modern üretim sistemlerinde, sürekli artan ürün çeşitliliği, karışık modelli montaj hatlarını gerekli parçalarla beslemek için kullanılan iç lojistik sistemleri açısından büyük bir zorluk teşkil etmektedir. Montaj hatlarına parça akışının hiç durmaması için binlerce parça ve tedarikçi, çok sayıda donanım ve yüzlerce montaj işçisi koordine edilmelidir. Son yıllarda, özellikle otomotiv endüstrisinden birçok üretici, tam zamanında üretim felsefesine göre esnek ve güvenilir parça tedariki sağlamak için süpermarket konseptini benimsemiştir. Bu bağlamda süpermarket, yakınındaki montaj hattının parça talebini karşılayabilmek için kurulan, merkezi olmayan ara bir saklama alanıdır. Süpermarketler merkezi depodan montaj hatlarının ihtiyaç duyduğu farklı büyüklükteki montaj bileşenleri ile doldurulur ve küçük kutular halinde çekici trenler aracılığıyla servis edilir. Bu çalışma kapsamında işletme zeminine kurulacak süpermarketlerin yerleşim problemi ele alınmıştır. Yerleşim problemi kurulan her bir süpermarketin getirdiği sabit maliyet ile süpermarketlerden montaj hattına parça taşıma maliyetinin toplamı en aza indirgenecek şekilde, süpermarketlerin sayısının ve yerlerinin belirlenmesi problemidir. Daha önceki çalışmalarda süpermarketlerin kapasiteleri göz ardı edilmiş ya da sabit kapasiteli süpermarketler problem çözümünde kullanılmıştır. Bu çalışmada problem çözümünde farklı kapasiteli süpermarketler dikkate alınmıştır. Diğer çalışmalarda problem çözümünde popülasyon tabanlı algoritmalar kullanılmıştır. Bu çalışmada tek çözüm tabanlı bir metasezgisel algoritma olan tavlama benzetimi algoritması geliştirilmiş ve bir dizi test problemi ile test edilmiştir. Testler sonucunda, algoritmanın başarılı sonuçlar verdiği görülmüştür. Önerilen algoritma kullanılarak bir karar destek sistemi geliştirilmiştir. Geliştirilen karar destek sistemi ile özellikle otomotiv endüstrisinde fabrika zeminine süpermarket kurmak isteyen yöneticilerin karar vermelerine yardımcı olmak amaçlanmıştır.