Bir saha çalışması: 6 Şubat Depremlerini yaşayan hataylı bireylerde depresyon ve travma sonrası stres bozukluğu gelişimine sindemik yaklaşım

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HANDE GAZEY

Danışman: SELÇUK CANDANSAYAR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu saha çalışması, 6 Şubat depremlerinin ardından depremi yaşayan bireylerde depresyon ve travma sonrası stres bozukluğu (TSSB) gelişimine etki eden sindemik faktörleri inceleyerek, yapısal ve kültürel faktörleri de değerlendiren bir bütünlük içerisinde, çok boyutlu olan afet etkilerinin incelenmesini, müdahale ve koruma için bir model önerisi ortaya çıkartmayı amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda, yapısal eşitlik modellemesi (SEM) ve betimleyici fenomenolojik analiz (BFA) yöntemleri kullanılmıştır. SEM ile, sosyal destek ve ikincil stresörlerin depresyon ve TSSB üzerindeki doğrudan ve dolaylı etkileri analiz edilmiştir. BFA ile, katılımcıların deprem sonrası deneyimleri ve bu deneyimlerin psikolojik sağlıkları üzerindeki etkileri derinlemesine incelenmiştir. Araştırma bulguları, sosyal desteğin ve kolektif eylemin depresyon ve TSSB gelişiminde önemli bir koruyucu faktör olduğunu, ikincil stresörlerin ise bu psikolojik durumları artırdığını göstermektedir. Ayrıca, deprem sonrası katılımcıların yaşadığı güvenlik kaygıları ve sosyal izolasyon gibi ikincil stresörlerin, psikolojik sağlık üzerinde olumsuz etkileri olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak, bu tez, depremler sonrası bireylerin psikolojik sağlıklarını koruyabilmek için sosyal destek mekanizmalarının güçlendirilmesi ve ikincil stresörlerin azaltılması gerektiğini önermektedir. Bu bulgular, deprem sonrası toplum ruh sağlığının korunması için önemli bir rehber niteliğindedir.