Alî ve Dîvânı (14.-15. yy.)
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2005
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FATİH SONA
Danışman: YAŞAR AYDEMİR
Özet:Ill ÖZET Yaklaşık yedi yüzyıl süren Divan Edebiyatı döneminde sayısız eser verilmiştir. Bu eserler geçmişimize ait vesikalardır. Geçmişimize ait bilgilerin bulunduğu en önemli kaynaklardır. Alî, Divan Edebiyatı'nın ilk dönem şairlerindendir. "Divan" sahibidir. Bundan başka "Derdnâme" isimli mesnevisi vardır. "Alî Divanı"nın kütüphanelerimizde ulaşabildiğimiz bir nüshası vardır. Ankara Milli Kütüphane' de olan bu nüsha metnin oluşturulmasında kullanılmıştır. Şiirler transkribe edilerek sıralanmıştır. Eserde 3 kaside, 207 gazel, 3 murabba, 19 tuyug, 1 müfret olmak üzere 233 manzume vardır. Ali'nin hayatı ve edebî kişiliği incelendikten sonra "Transkripsiyonlu Metin" verilmiştir. İkinci bölümde divanın şekil ve muhteva özellikleri geniş çaplı incelenmiştir. Alî, ilim ehlindendir, müderrislik yapmıştır. Alî'nin şiirlerinde Eski Anadolu Türkçesi'ne ait sadelik ve Türkçe kelime bolluğu vardır. Alî'nin Türkçe'yi kullanmadaki ustalığı dikkat çekicidir. O, Divan Edebiyatı'nın mazmunlarını yeri geldikçe kullanmakta, lafız oyunları da yapmaktadır. Alî, deyimlerden ve kısmen de atasözlerinden yararlanmıştır. Bu onun diline zenginlik katmıştır. İlk dönemde şiirlerde cinasın kullanılma özelliği Alî'de de vardır. O da cinastan faydalanmıştır. Alî, başarılı bir şairimiz olup, kültür tarihimiz içerisinde gözardı edilemeyecek bir şahsiyet olarak yerini almıştır. Anahtar Kelimeler: Alî, Divan, Derdnâme, Şiir, Transkripsiyonlu Metin.