Lise öğrencilerinin hücre zarından madde geçişleri konusundaki zihinsel modelleri

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, MATEMATİK VE FEN BİLİMLERİ EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BÜŞRA ÖZKAYA SALMAN

Danışman: MERYEM SELVİ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada biyoloji dersi konuları içerisinde yer alan ve soyut kavramları içerdiği için öğrencilerin birçoğu tarafından anlaşılması zor bir konu olan "hücre zarından madde geçişleri" konusu ile ilgili zihinsel modellerin tespit edilmesi ve konunun öğrenciler tarafından nasıl algılandığının belirlenmesi amaçlanmıştır. Bireyler yeni öğrenecekleri konuları daha önceki konularla bağlantılar kurarak öğrenir. Bu süreçte daha önce sahip olunan zihinsel model ile yeni bilgiler sentezlenerek yeni bir model oluşturulur. Zihinsel modeller kişilerin bilişsel sisteminin kapasitesine ve kavramları nasıl algıladıklarına bağlı olarak şekillenir ve kişilerin sahip olduğu kavram yanılgıları hakkında ipuçları sağlayabilir. Çalışma, farklı sınıf düzeylerinden oluşan 80 lise öğrencisinin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Hücre zarından madde geçişleri konusunun belirli kazanımları doğrultusunda 4 tane açık uçlu soru hazırlanarak veriler toplanmıştır. Öğrencilerin sorulara ilişkin cevaplarını yazarak ve çizerek açıklamaları istenmiştir. Verilerin analizinde içerik analizi kullanılmıştır. Bu araştırmanın sonucunda öğrencilerin hücre zarından madde geçişleri konusu ile ilgili zihinsel modelleri; büyük maddelerin hücre zarından geçişi, bitki hücrelerinde osmoz, hayvan hücrelerinde osmoz ve difüzyonu etkileyen faktörler olarak gruplandırılmıştır. Ayrıca öğrencilerin konuya ilişkin algılamalarında yetersizlikler olduğu belirlenmiştir.