Okul öncesi dönem çocukların duygusal zeka düzeyleri ile annelerinin duygu sosyalleştirme davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, TEMEL EĞİTİM ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ELİF BÜYÜKBİÇER
Danışman: AYSEL TÜFEKCİ AKCAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Araştırma okul öncesi eğitimi alan dört ve beş yaş gurubu çocukların duygusal zekâ düzeyleri ile annelerinin duygu sosyalleştirme davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırma ilişkisel tarama modelindedir. Çalışmanın verileri; "Kişisel Bilgi Formu", "Sullivan Çocuklar için Duygusal Zekâ Ölçeği" ve "Çocukların Olumsuz Duygularıyla Baş Etme Ölçeği" ile toplanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2017-2018 eğitim öğretim yılında Ankara ili Etimesgut İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı ana okullara devam eden dört ve beş yaş grubundaki 229 çocuk ve anneleri oluşturmuştur. Araştırmanın sonucuna göre; çalışma grubundaki çocukların duygusal zekâ düzeylerinin ortalamanın üstünde bir yığılma gösterdiği, cinsiyet, yaş, anne baba öğrenim durumu, aylık hane geliri ve anne ile birlikte geçirilen zaman (oyun, kitap okuma vs.) süresi değişkenlerine göre farklılık göstermektedir. Çocukların kardeş sayısı, doğum sırası, anne baba yaşları ve anne çalışma durumu değişkenleri ile duygusal zekâ düzeyleri arasında anlamlı bir farklılığın bulunmadığı belirlenmiştir. Duygusal zekânın ilk boyutu olan duyguları tanıma ve ifade etme becerisinin, birçok değişkene (cinsiyet, kardeş sayısı, anne baba öğrenim durumu, anne ile birlikte geçirilen zaman süresi, aylık hane geliri) göre anlamlı farklılık gösterdiği görülmektedir. Çalışmaya katılan annelerin çocuğunun olumsuz duyguları ile baş etme düzeyleri incelendiğinde; genel olarak bütün olumlu alt faktörlerde ortalamanın üzerinde bir yığılma görülmüştür. Annelerin duygu sosyalleştirme sürecinde en az cezalandırıcı tepki en fazla ise duygu odaklı tepki gösterdikleri belirlenmiştir. Annelerin çocuğunun olumsuz duyguları ile baş etme düzeyleri; çocuğun cinsiyeti, kardeş sayısı, doğum sırası, baba yaşı, anne öğrenim durumu, anne çalışma durumu, aylık hane geliri ve anne çocuk birlikte geçirilen zaman süresi değişkenlerine göre anlamlı farklılık göstermektedir. Annelerin gösterdikleri duygu sosyalleştirme davranışlarının; çocuk yaşı, anne yaşı ve baba öğrenim durumu değişkenlerine göre anlamlı farklılık göstermediği tespit edilmiştir. Çocukların duygusal zekâ düzeyleri ile annelerin çocuğun olumsuz duyguları ile baş etme düzeyleri arasındaki ilişki incelendiğinde; destekleyici duygu sosyalleştirme tepkileri (duygu odaklı ve problem odaklı tepki) ile duygusal zekânın boyutlarından duyguları tanıma ve anlama boyutu arasında pozitif yönde anlamlı ilişki olduğu belirlenmiştir. Ayrıca destekleyici olmayan duygu sosyalleştirme tepkileri (cezalandırıcı tepki, küçümseme tepkileri ve ebeveynde sıkıntı tepki) ile duygusal zekânın boyutlarından duyguları tanıma, anlama ve yönetme boyutlarında negatif yönde anlamlı ilişki görülmüş olup bu tepkiler ile çocukların toplam duygusal zekâ puan ortalamaları arasında negatif yönde düşük düzeyde anlamlı bir ilişkinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır.