Osmanlı Ahrar Fırkası

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, YAKINÇAĞ TARİHİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2002

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ŞENOL KALUÇ

Danışman: NECDET HAYTA

Özet:

ÖZET İkinci Meşrutiyet' in ilanı ile birlikte Osmanlı siyasal yaşamında yeni bir dönem başlar. Artık siyasal yaşamda demokratik bir açılım meydana gelmiş ve siyasi partiler açıkça ve yasal olarak ortaya çıkma fırsatı bulmuştur. İşte bu ortam içerisinde Osmanlı Devletinde liberal bir söylem geliştiren ilk siyasi partisi olan "Osmanlı Ahrar Fırkası" kurulur. Tezimizin ana konusu bu firkanın kısa siyasal yaşamının incelenmesidir. Bu Fırka, Prens Sabahattin'in daha önce Avrupa'da geliştirdiği ve "Teşebbüs- i Şahsi ve Ademi Merkeziyet" Cemiyeti tarafından savunulan fikirleri kullandı. Siyasal alanda İttihat ve Terakki Cemiyeti' nin en büyük ve en önemli rakibi oldu. Savunduğu şahsi teşebbüs ve adem-i merkeziyetçi anlayışı ile İTC'nin büyük tepkisini çekti. Adem-i merkeziyetçi tavrı rakipleri tarafından bölücülük olarak algılandı. 1908 seçimlerine giren parti, seçimlerde büyük bir başarısızlığa uğradı. Sadece Ankara'dan bir mebus çıkarabildi. Fakat Osmanlı Mebusan Meclisi açıldıktan sonra İttihat ve Terakki Cemiyeti' nin politikalarından memnun olmayan müslüm ve gayrı-müslüm mebuslardan oluşan kalabalık bir grup oluşturdular. İTC karşıtlığı etrafında toplanan bu kalabalık, kendisinden beklenildiği kadar atak ve etkili bir siyaset takip edemedi. Kısa bir süre sonra patlak verecek olan 31 Mart ayaklanması Osmanlı Ahrar Fırkasının sonunu getirdi. Fırka' nın herhangi bir ilişkisi tespit edilemese de ortaya çıkan buhran sonucu Fırka dağılarak tarih sayfalarındaki yerini almıştır..Osmanlı Ahrar Fırka'sınm, Türk siyasal yaşamındaki önemi bugüne kadar uzanan siyasal bir çizginin ilk temsilcisi olmasındadır. Bu siyasal çizgi Osmanlı Ahrar Fırkas'mdan sonra Hürriyet ve İtilaf Fırkası, Büyük Millet Meclisinde ikinci grup, Cumhuriyet döneminde Terakki Perver Cumhuriyet Fırkası, Serbest Fırka; daha sonra Demokrat Parti ve Adalet Partisi tarafından temsil edilmiştir.