Türk devletlerinde görsel sanatlar öğretmen adaylarının milli değerler öğretimine yönelik tutumlarının karşılaştırmalı olarak incelenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÇAĞATAY ATLI
Danışman: HÜSEYİN ELMAS
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırma, Türk devletlerinde görsel sanatlar öğretmen adaylarının milli değerler öğretimine yönelik tutumlarını karşılaştırmalı olarak incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırma evrenini, 2022-2023 eğitim öğretim yılında Türk devletleri ve Türkiye'deki üniversiteler oluşturmaktadır. Küme örnekleme tekniğinde bulunan kümeler tabakalı örnekleme yoluyla seçilmiştir. Araştırma, Türk devletlerinde 123 kişi (Türkiye-Gazi Üniversitesi, Azerbaycan-Devlet Pedagoji Üniversitesi, Kırgızistan-Manas Üniversitesi, Kazakistan-Ahmet Yesevi Üniversitesi, Kuzey Kıbrıs-Yakın Doğu Üniversitesi) ve Türkiye'nin 7 farklı coğrafi bölgesinden 198 kişi olmak üzere (Ankara-Gazi Üniversitesi, Erzurum-Atatürk Üniversitesi, Urfa-Harran Üniversitesi, İstanbul-Marmara Üniversitesi, İzmir-Dokuz Eylül Üniversitesi, Samsun-On Dokuz Mayıs Üniversitesi, Burdur-Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi) toplamda 321 son sınıf görsel sanatlar öğretmen adayları ile gerçekleştirilmiştir. Nicel veriler, Milli Değerlerin Öğretimine Yönelik Tutum Ölçeği (MDÖTÖ) ile toplanmıştır. Çalışmaya ait analizler SPSS IBM 24.0 paket veri programı ile yapılmıştır. Verilerin analizinde önce veriler ölçek geliştirme makalesinde belirtildiği gibi maddeler ters kodlanmıştır. Veriler ölçek toplam ve iki alt boyutta puanlar toplanarak analiz yapılmıştır. Verilerin normallik varsayımları Kolmogorov Smirnov testi ile değerlendirilmiş ölçek toplam puanın normal dağılım gösterdiği ancak alt boyutların normal dağılım göstermediği tespit edilmiştir. Normal dağılım gösteren veriler için ikili gruplarda T testi 2' den fazla olan gruplarda Anova testi yapılmıştır. Non parametrik testlerde ikili gruplar için Mann Whitney U, ikiden fazla grup karşılaştırmalarında Kruskal Wallis testi kullanılmıştır. Yaş değişkeni ile ölçek toplam ve alt boyutlarına korelasyon yapılmıştır. Araştırmanın sonucunda, milli değerlerin öğretimine yönelik tutum puanlarının önemseme, değerli bulma alt boyutunda ve genel toplam skorlarında Türk devletleri ortalamaları arasında anlamlı fark görülmüştür. Görsel sanatlar öğretmen adaylarının baba eğitim durumunda anlamlı bir fark görülürken diğer demografik özelliklerde anlamlı fark gözlenmemiştir. Yaş değişkeninde Milli değerleri öğretimini önemseme, değerli bulma alt boyutunda ve toplam skor arasında pozitif yönlü, anlamlı zayıf bir ilişki vardır. Türkiye'deki üniversitelerde önemseme alt boyutunda anlamlı bir fark görülmezken değerli bulma alt boyutunda ve toplam skorlarda anlamlı bir fark görülmüştür. Demografik özelliklerinde anlamlı bir fark görülmemiştir. Yaş değişkeninde Milli değerlerin öğretimini değerli bulma alt boyutunda ve toplam skor arasında pozitif yönlü, anlamlı zayıf bir ilişki görülmüştür. Tutumların davranış değil, davranışı hazırlayan yapılar olduğu dikkate alındığında öğrencilerin duyuşsal becerilerinin bu anlamda oldukça yüksek olduğu söylenebilir. Milli değerler öğretimde, görsel sanatlar öğretmenlerinin rolü yadsınamaz bir öneme sahiptir. Görsel sanatlar öğretmen adaylarının konuya ilişkin farkındalıkları meslek yıllarında değil hazırlık eğitimleri sırasında lisans programları düzenlenerek konu ile ilgili farkındalık artırılabilir.