Ankara'da yaşayan annelerin adipoz doku ve süt örneklerinde poliklorlu binefil (PCB) bileşiklerine ait kalıntı düzeylerinin araştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, -, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2001
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ERDEM GÖRÜCÜ
Danışman: İSMET ÇOK
Özet:84 VI. ÖZET Yarı sentetik petrol türevi yağlar olan PCB bileşikleri pek çok endüstrileşmiş ve endüstrileşme çabası içinde olan ülkelerde çevre ve insan sağlığı açısından risk taşıyan kimyasallardan birisidir. PCB bileşikleri başta trafo ve kondansatörlerde olmak üzere boya sanayinden kağıt endüstrisine kadar pek çok alanda kullanılmaktadır. Dünyanın pek çok ülkesinde PCB'lerin kullanım ve üretimi 1977 yılından sonra önemli ölçüde azalmasına ve sona ermesine rağmen insanların ve çevrenin bu bileşiklere olan maruziyeti halen devam etmektedir. Günümüzde bu güne kadar üretilen PCB bileşiklerinin %30- 70'inin halen kullanılmakta olduğu tahmin edilmektedir. PCB bileşiklerinin yağda çözünme özellikleri ve çevrede dayanıklı olmaları nedeniyle bu bileşiklerin biyolojik izlemelerinde başta anne sütü ve yağ dokularından faydalanılmaktadır. Pek çok ülkede anne sütü izleme programları ülke içinde çeşitli bölgelerde ya da ülkeler arasında bu lipofilik bileşiklerin oluşturduğu çevre kirliliği düzeylerinin belirlenmesinde kullanılmıştır. Sunulan araştırmada 5 yıldır Ankara'da oturan 32 bireyden anne sütü ve 29 bireyden adipoz doku örneği sağlanarak PCB bileşiklerinin miktarı saptanmaya çalışılmıştır. Bu amaçla Gaz-sıvı kromatografisi elektron yakalama (ECD) yöntemi yardımıyla PCB bileşiklerine biyoindikatör olarak kabul edilen 7 PCB bileşiğinin analizleri yapılmıştır. Bu bileşikler; 2,4,4'-85 Trikloro bifenil (28), 2,2',5,5'-Tetrakloro bifenil (52), 2,2',4,5,5'-Pentakloro bifenil (101), 2,3',4,4',5-Pentakloro bifenil (118), 2,2'3,4,4',5'-Hekzakloro bifenil (138), 2,2',4,4',5,5'-Hekzakloro bifenil (153), 2,2',3I4,4',5,5'- Heptakloro bifenil (180)'dir. Araştırma sonucunda süt numunelerinde ortalama (X±S.S); 2,4,4'- trikloro bifenil (28) için 5.66±16.78, 2,2',5,5'-Tetrakloro bifenil (52) için 10.3±21.26; 2,2',4,5,5'-Pentakloro bifenil (101) için 6.6±25.23; 2,3',4,4',5- Pentakloro bifenil (118) için 18.93±48.36; 2,2'3,4,4',5'-Hekzakloro bifenil (138) için 54.25±1 24.43; 2,2',4,4',5,5'-Hekzakoro bifenil (153) için 110.04±141.15 ve 2,2',3,4,4',5,5'-Heptakloro bifenil (180) için 59.78±101.53 olarak saptanmıştır. Bu değerler adipoz doku örneklerinde; 2,4,4'-Trikloro bifenil (28) için 5.02±8.75; 2,2',5,5'-Tetrakloro bifenil (52) için 11.38±18.9; 2,2',4,5,5'-Pentakloro bifenil (101) için 10.4±22.6; 2,3',4,4',5-Pentakloro bifenil (118) için 40.66±89.52; 2,2'3,4,4',5'- Hekzakloro bifenil (138) için 82.26±88.54; 2,2',4,4',5,5'-Hekzakoro bifenil (153) için 141. 66±1 32.33 ve 2,2',3,4,4',5,5'-Heptakloro bifenil (180) için 91.78±122.82 olarak belirlenmiştir. Bu sonuçlar yurdumuzda PCB bileşiklerine maruziyetin olduğunun bir göstergesi olarak yorumlanabilir, özellikle 2,4,4'-Trikloro bifenil (28), 2,2',5,5'-Tetrakloro bifenil (52), 2,2',4,5,5'-Pentakloro bifenil (101)'in miktarlarının gelişmiş ülkelere göre yüksek çıkması, bu bileşiklere maruziyetin devam ettiği şeklinde yorumlanabilir.