T.T.K. Zonguldak havzası yeraltı maden kazaları ve nedenleri


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, KAZALARIN DEMOGRAFİSİ VE EPİDEMİYOLOJİSİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 1994

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HAKAN GEDİK

Danışman: HAMZA GAMGAM

Özet:

Bu çalışmada TTK Zonguldak kömür havzası yeraltı maden ocaklarında meydana gelen kazaların nedenleri ve yeraltı maden işçisinin kazalardaki payları ele alınmıştır. Çalışma genel bilgiler ve araştırma bölümünden oluşmuştur. Genel bilgiler bölümünde/ TTK Kurumu, Zonguldak kömür havzası tanıtılmış, kaza türleri ve nedenleri, dünyadaki diğer taşkömürü üreten ülkelerdeki kazalar ile Türkiye'deki taşkömürü ocaklarındaki kazalar hakkında bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde verilerin değerlendirilmesinde kullanılan istatistiksel teknikler açıklanmıştır. Bu bölümde %z dağılımının beklenen değeri varyansı elde edilmesi, %2 test istatistiği, G istatistiği, uyum iyiliği testi, P değeri hakkında bilgi verilmiştir. Araştırma bölümünde, Zonguldak havzasında Üretim yapılan ocaklardan tesadüfi olarak seçilen Üzülmez ve Kozlu Müesseseleri bünyesinde yer alan ocaklarda çalışan 116 maden işçisine anket uygulanmıştır. Elde edilen anket verileri, tablolar halinde düzenlenmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde,, ilgili istatistiksel teknikler119 kullanılmıştır. Elde edilen sonuçlar, bulgular bölümünde verilmiştir. Yapılan araştırmanın önemli sonuçları, aşağıdaki gibi elde edilmiştir: İşçilerin %65.51'i daimi yevmiyeli, %34.49'u gruplu yevmiyeli çalışmaktadır. İşçilerin %87.93'ü hizmet öncesi, %17.24'ü hizmet içi eğitim görmüşlerdir. Hizmet öncesi ve hizmet içi eğitim yasal zorunluluk taşımaktadır. Kullanılan teknoloji sürekli yenilenmesine karşın, hizmet içi eğitim oranı çok düşüktür. İşçilerin %63.79'u sanat kolu değiştirdiğini belirtmişlerdir. Kaza geçirme oranı ise %63.79'dur. Kaza geçiren işçilere sorulan, "geçirdiğiniz kaza türü nedir?" sorusuna; %45.94'ü göçük, %29.72'si nedeni belirtilmeyen kazalar, %10.81'i nakliyat, %5.4'ü makinizasyon ve elektrik, %8.11'i grizu ve gaz patlaması yanıtını vermişlerdir. "İşçilere sorulan kaza nedeni nedir?" sorusuna %27.58'i yetersiz teknoloji, %24.13'ü üretim zorlaması, %24.13'ü eğitimsizlik, %22.41'i dikkatsizlik, %1.72'si takdir-i ilahi yanıtı vermişlerdir. İşçilerin hata payı sorulduğunda; %24.41'i işçilerin kazalarda payı olmadığını, %37.93'ü işçilerin kazalarda çok az payı olduğunu, %39.65'i kazalarda işçilerin dikkatsiz oldukları oranda payı olduğunu belirtmişlerdir {işçilerin120 kadro durumu ile kaza geçirme durumu arasında ilişki bulunmuştur). İşçilerin, sanat kolu değişimi ile kaza geçirme durumu arasında ilişki bulunmuştur.