Hemşirelere algoritma eşliğinde verilen endotrakeal aspirasyon eğitiminin hemşirelerin bilgi ve becerileri ile ventilatörle ilişkili pnömoni hızına etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, -, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Tülay ÇIKRIK
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Zehra Göçmen Baykara
Eş Danışman: Çiğdem Özgün
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Bu araştırma, hemşirelere algoritma eşliğinde verilen endotrakeal aspirasyon eğitiminin hemşirelerin bilgi ve becerileri ile ventilatörle ilişkili pnömoni hızına etkisini belirlemek amacıyla müdahale çalışması olarak yapılmıştır. Araştırma, 01 Kasım 2022-30 Haziran 2023 tarihleri arasında bir devlet hastanesinin yoğun bakım ünitelerinde yatan 83 hasta ve 57 hemşire katılımı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma üç aşamadan oluşmuştur. İlk aşama eğitim öncesi aşama olup yoğun bakım ünitelerinin üç aylık ventilatörle ilişkili pnömoni hızı değerlendirilmiştir. İkinci aşama eğitim ve danışmalık aşaması olup yoğun bakım ünitelerinde görev alan hemşirelere iki ay Açık Sistem Endotrakeal Aspirasyon Algoritması eşliğinde eğitim ve danışmanlık verilmiştir. Son aşama eğitim sonrası aşama olup yoğun bakım ünitelerinin üç aylık ventilatörle ilişkili pnömoni hızı değerlendirilmiştir. Araştırmada hemşirelerden; Kişisel Bilgi Formu, Açık Sistem Endotrakeal Aspirasyon Bilgi Testi, Endotrakeal Aspirasyon Beceri Kontrol Listesi, Ventilatörle İlişkili Pnömoni Bilgi Testi, hastalardan ise Tanıtıcı Özellikler ve Hasta İzlem Formu aracılığı ile veriler toplanmıştır. Araştırmanın uygulanabilmesi için etik komisyon izni ve uygulamanın yapıldığı kurumdan yazılı izin alınmıştır. Araştırmaya katılan hastaların yasal temsilcilerinden ve hemşirelerden aydınlatılmış onam alınmıştır. Verilerin değerlendirilmesi Fleiss Kappa, Wilcoxon, Mc Nemar, Wilcoxon ve Ki-Kare Testleri kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen bulgulara göre ventilatörle ilişkili pnömoni bilgi, endotrakeal aspirasyon bilgi ve endotrakeal aspirasyon beceri test puanları eğitim sonrasında eğitim öncesine göre anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p<0,001). Ventilatörle ilişkili pnömoni hızında Eğitim sonrasında eğitim öncesine göre azalma görülmesine rağmen istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır (p=0,386). Eğitim sonrası solunum sekresyonlarının kantitatif kültüründe üreme oranlarında eğitim öncesine göre azalma görülmesine rağmen istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır (p=0,060). Sonuç olarak Açık Sistem Endotrakeal Aspirasyon Algoritması eşliğinde verilen eğitimin hemşirelerin bilgi ve beceri düzeylerinin artmasında, ventilatörle ilişkili pnömoni ve solunum sekresyonlarının kantitatif kültüründe üreme hızının azalmasında etkili olduğu belirlenmiştir. Bu sonuçlar doğrultusunda hemşirelik girişimlerine yönelik algoritma kullanımının artırılması, geliştirilen Açık Sistem Endotrakeal Aspirasyon Algoritmasının yoğun bakımlarda kullanılması, hemşirelere kanıt temelli klinik uygulama kılavuzlarına dayalı açık sistem endotrakeal aspirasyon ve ventilatörle ilişkili pnömoni eğitiminin verilmesi, araştırmanın daha uzun süreli ve daha fazla hasta grubunu kapsayacak şekilde farklı kurumlarda yapılması önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler : Ventilatör ilişkili pnömoni, Endotrakeal aspirasyon, Yoğun bakım hemşireliği, Algoritma