SİSTEMİK MİKOZ TANISINDA KÜLTÜR VE KÜLTÜR DIŞI YÖNTEMLERİN KARŞILAŞTIRILMASI VE KİTİN ANTİJENİNİN SAPTANMASI İÇİN ELISA YÖNTEMİ GELİŞTİRİLMESİ


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2010

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BURÇE YALÇIN

Özet:

Sistemik mantar infeksiyonlarının tanısı hala zor ve sorunludur. Konvansiyonel yöntemlerin temelini oluşturan kültür kesin tanı için altın standart olmakla beraber bazen zor ve zaman alıcı olmaktadır. Bu çalışmada sistemik mantar infeksiyonu tanısında kullanılan kültür ve kültür dışı yöntemlerden galaktomannan, β-glukan ve PZR’ nin karşılaştırılması ve aralarındaki korelasyonun araştırılması amaçlanmıştır. Ayrıca sistemik mikoz şüpheli olguların serumlarında kitin antijeninin ELISA yöntemiyle aranarak mantar infeksiyonlarının erken tanısında kullanılabilirliğinin araştırılması ve geliştirilmesi planlanmıştır. Bu çalışmaya sistemik mikoz şüpheli 46 hasta ve 46 sağlıklı gönüllü dahil edilmiştir. Sistemik mantar infeksiyonu şüpheli 46 hastadan alınan kan örneklerinden 7’ sinde (% 15,2) kültürde üreme olmuştur. Platelia Aspergillus testi ile galaktomannan antijeni örneklerin 8’ inde pozitif bulunmuştur (% 17.4). FungitellTM kiti ile -glukan aktivitesi ölçülmüş, örneklerin beşinde pozitif sonuç elde edilmiştir (% 10.9). Gerçek zamanlı PZR ile örneklerin altısında Candida DNA’ sı (%13), bir tanesinde Aspergillus DNA’ sı (% 2,2) pozitif bulunmuştur. Kitin antijen testi 46 serum örneğinde 1/1, 1/5 ve 1/10 dilüsyonlarında çalışılmış ve tüm örneklerde (% 100) sonuç pozitif çıkmıştır (ortalama: 2.874). Kontrol grubunun kan örneklerinden yapılan kültürlerde mantar üremesi olmamıştır. PZR testinde Aspergillus veya Candida DNA’ sı saptanmamış, galaktomannan ve -glukan düzeyleri negatif olarak bulunmuştur. Kitin ELISA’ sında hafif bir aktivite tesbit edilmiştir (ortalama: 2.478). Kültür sonuçları ile Candida PZR sonuçları arasında istatistiksel olarak anlamlı korelasyon bulunmuştur (p=0.01). Aspergillus PZR ile galaktomannan ELISA sonuçları arasında kısıtlı ancak anlamlı bir uyum gözlenmiştir (p=0.028). Ancak β-glukan ve Candida PZR sonuçları arasında anlamlı korelasyon saptanmamıştır (p=0.060). Sonuçta kültür dışı testlerin performanslarını arttırmak için kombinasyonlarının kullanılması gerektiği düşünülmüştür. Mantar infeksiyonlarının erken tanısına katkı sağlayabileceğini düşünerek ELISA yöntemi ile serumda kitin antijeninin varlığı test edilmiştir. Ancak diğer tanı yöntemleri ile karşılaştırıldığında anlamlı bir korelasyon saptanmamıştır. Şu anda rutin kullanım amacından uzak olmakla beraber ELISA ile kitin taraması yönteminin ek protokoller ve uygun optimizasyon çalışmaları sonrasında geliştirilerek tanısal değer kazanabileceği kanısına varılmıştır.