MCF-7 hücrelerinde hücre ölümü ve rho kinaz arasındaki olası ilişkinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, -, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BURÇİN İBİŞOĞLU
Danışman: MUSTAFA ARK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kaspazlar, apoptoz sırasında proteaz kaskadının aktive edilmesinde rol almakta, anahtar yapısal proteinlerin ve önemli hücresel sinyallerin aktivasyonuna/ inaktivasyonuna yol açmaktadır. Diğer taraftan küçük G proteini Rho ve onun downstream efektörü Rho kinazın (ROCK 1 ve ROCK 2) hücre kontraksiyonu, proliferasyonu, apoptozu ve migrasyonu gibi çok çeşitli fizyopatolojik mekanizmada yer aldığı gösterilmiştir. Rho kinazlar yapısal olarak otoinhibitör aktiviteye sahiptir. ROCK 1'in, efektör kaspazlardan kaspaz-3 ile, ROCK 2'nin granzim B veya kaspaz-2 ile kesilerek aktive olduğu bilinmektedir. MCF-7 hücrelerinde kaspaz-3 geninin ekson 3 bölgesinden 47 baz çifti genomik bir mutasyonla fonksiyonel olarak silinmiştir. Bu nedenle birçok çalışma MCF-7 hücrelerinde apoptozun kaspaz-3 ile ilişkilendirilen birçok karakteristik özelliğinin (DNA fragmentasyonu, membran bleblenmesi gibi) gözlemlenmediğini söylemektedir. Bu tez kapsamında yapılan çalışmalar sırasında, kaspaz-3 bulunmayan MCF-7 hücrelerinde çeşitli ajanlar ile indüklenen hücre ölümünde, ROCK 1'in kesildiği ve bu kesilmenin kaspaz inhibitörlerine duyarlı olduğu tespit edilmiştir. ROCK 1'in gerçekten kaspaz-2 aracılığı ile kesilip kesilmeyeceğini belirlemek için, öncelikle bu proteinin aminoasit sekansı incelenmiştir. Yapılan biyoinformatik incelemelerde kaspaz-2 için birkaç olası ROCK 1 tanıma bölgesi olduğu saptanmıştır. Kaspaz-2'nin ROCK 1'i kesip kesmediğini doğrulamak için 3 farklı hücre lizatı (HeLA, MCF-7, MDA-MB-231) rekombinant aktif kaspaz-2 ile inkübe edilmiştir. Her üç hücre lizatında da eksojen aktif kaspaz-2 inkübasyonu ile ROCK 1 kesilmesi gözlenmiştir. Bu bulgular, hem ilaçla indüklenen hücre ölümü ile endojen olarak hem de eksojen aktif kaspaz-2 uygulaması sonucu meydana gelen ROCK 1 kesilmesinden, kaspaz-2'nin de sorumlu olabileceğine işaret etmektedir. Sonuç olarak, apoptotik süreçte kaspaz-2 aracılı yeni bir ROCK 1 kesilme bölgesinin belirlenmesi kanser tedavisinde yeni tedavi yaklaşımlarına katkı sağlayabilecektir.