Beypazarlı Aşık Şefkati hayatı sanat ve şiirleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, TÜRK HALK EDEBİYATI ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2004
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: OKTAY KAVACIK
Danışman: ALİ YAKICI
Özet:Beypazarılı Âşık Şefkâtî'nin hayatını, sanatını ve eserlerini konu edinen bu çalışma toplam yedi bölümden oluşmuştur. Çalışmanın giriş bölümünde, Beypazarı'nın genel bir değerlendirmesi yapılmıştır. Bu değerlendirmede, Beypazarı'nın tarihî, coğrafî özelliklerinin yanı sıra ilçenin ekonomik, kültürel ve sanatsal özellikleri de açıklanmıştır. Çalışmanın asıl konusunu oluşturan Âşık Şefkâtî'nin şiirlerinde kullandığı dilin daha iyi anlaşılabilmesi için Beypazarı ağzı fonetik ve morfolojik yönden incelenmiş ve bölümün sonuna Beypazarı ağzına ait bir de sözlük eklenmiştir. 1. bölümde, Âşık Şefkâtî'nin hayatı ve âşıklık geleneği üzerine düşünceleri üzerinde durulmuştur. 2. bölümde, Şefkâtî'nin şiirleri şekil yönünden incelenmiştir. Şiirlerin hâne sayıları; uyakları, uyaklanış biçimleri; kullanılan ölçü ve şiirlerde görülen duraklar örneklerle açıklanmıştır. 3. bölümde, Âşık Şefkâtî'nin şiirlerindeki dil ve üslup özellikleri üzerinde durulurken, şiirlerde görülen edebî sanatlar, gramer şekilleri, atasözleri ve deyimler, yeni terim ve sözcükler ve şiirlerde görülen anlatım şekilleri örnekler verilerek açıklanmıştır. 4. bölümde, şiirler konu bakımından incelemeye alınmıştır. Şefkâtî'nin şiirlerini dokuz ayrı konuda yazdığı yine örneklerle açıklanmıştır. 5. bölümde, şiirler türleri yönünden incelenmiş ve yine dokuz ayrı türde eser verdiği örneklerle açıklanmıştır. Türler bakımından şiirlerin büyük bir kısmının destan türünde verildiği göz önüne alınarak destanlar işledikleri konular bakımından tekrar bir incelemeye daha alınmış ve Âşık Şefkâtî'nin on bir değişik konuda destan türünde şiir yazdığı örneklerle tespit edilmiştir. 6. bölümde, Âşık Şefkâtî'nin basılmış dört eseri tanıtılmıştır. Bu çalışmada Âşık Şefkâtî'nin basılmış veya basılmamış 240 şiiri incelenmiştir. Bu şiirler ilk dörtlüklerinin son harflerine göre alfabetik olarak sıralanmıştır. Bu sıralamada şiirler, 8'li, 11'li ve 14'lü hece ölçüsüne göre de sınıflandırılmıştır. Basılmış 21 1 şiirinden sonra daha önce basılmamış olan538 29 şiiri de sınıflandırılırken aynı yöntem izlenmiştir. Ayrıca her şiire ve şiirlerdeki hanelere numaralar verilerek istatistiksel bir yöntem kullanılmıştır. Bu yöntem, çalışmanın içinde verilen bilgilerde kullanılan örneklerin sağ tarafına parantez içinde şiir ve hâne numaralan verilerek çalışmanın tümüne yayılmıştır. Çalışma sırasında yararlanılan kaynaklar, kaynakça kısmında alfabetik olarak verilmiştir. Çalışmanın sonuna Beypazarı'na âit bir harita, Beypazarı'nın ünlü evleri ile ilgili fotoğraflar ve Âşık Şefkâtî ile çekilmiş fotoğraflara yer verilmiştir.