Eurydema spectabilis Horváth, 1882 (Heteroptera: Pentatomidae)'de sindirim sisteminin anatomik ve histolojik yapısının incelenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Hicret ARSLAN

Danışman: Selami Candan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada Eurydema spectabilis‟in (Horváth, 1882), (Heteroptera, Pentatomidae) sindirim sisteminin histolojik ve anatomik yapısı ışık ve taramalı elektron mikroskobu kullanılarak (SEM) çalışılmıştır. E. spectabilis‟te sindirim ağızda başlar anüsle sona erer. Bitki özsuyu ile beslenen E. spectabilis‟te emme hortumu rostrumdur. E. spectabilis‟in sindirim kanalı ön bağırsak, orta bağırsak ve arka bağırsak olmak üzere 3 farklı bölgeye ayrılır. Işık mikroskobu incelemeleri sonucunda E. spectabilis‟in tükürük bezinin asıl ve yardımcı tükürük bezi ile kanallarından oluştuğu görülmüştür. Ön bağırsak farinks, özofagus ve bunu takip eden proventrikulustan meydana gelmektedir. Özofagus proventrikulusa bağlanmakta olup dar bir tüp şeklinde görülmektedir. Proventrikulus duvarı girintili çıkıntılı olmakla birlikte tek tabakalı silindirik epitel ve kas tabakasıyla çevrelenmiştir. Orta bağırsak mide, orta bağırsak kanalı ve bulb olarak incelenmiştir. Mide ve orta bağırsak kanalı tek tabakalı silindirik epitelden meydana gelirken, bulb ise kübik epitele sahiptir. Arka bağırsak gastrik çekum, pylorus, Malpigi tübülü ve rektumdan oluşmaktadır. Rektum arka bağırsağın son kısmını oluşturmaktadır. Hücre duvarı tek tabakalı kübik epitelden oluşmakta ve bol miktarda ürik asit kristallerine ve bakterilere rastlanmaktadır. Malpigi tübülleri ile gastrik çekum tek tabakalı kübik epitelden oluşurken pylorus tek tabakalı silindirik epitelden oluşmaktadır. Malpigi tübülleri iki çift ve distal kısım hemosölde serbest olarak uzanmaktadır. Bu çalışma sonucunda, daha önce incelenmemiş ve tarım zararlısı olan E. spectabilis‟in sindirim sistemi histolojisi detaylı açıklanmıştır. Bu türle yapılacak zirai mücadele çalışmalarına ışık tutabileceği amaçlanmıştır.

Anahtar Kelimeler : Ön bağırsak, orta bağırsak, arka bağırsak, Malpigi tübülleri, ışık mikroskobu, taramalı elektron mikroskobu