Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Süleyman Arif BOSTANCI
Danışman: Işıl İrem Budakoğlu
Özet:
Çalışmamız, cerrahi alanında teknik olmayan becerilerin önemini vurgulayarak, Birleşik Krallık’ta geliştirilen Cerrahi Teknik Olmayan Beceriler (NOTSS) ölçeğinin Türkçeye uyarlanmasını, geçerlilik ile güvenilirlik analizlerinin yapılmasını ve çocuk cerrahisi özelinde farkındalıklarını amaçlamaktadır. Çalışmada, cerrahi ekiplerin durum farkındalığı, karar verme, iletişim, ekip çalışması ve liderlik gibi teknik olmayan becerileri geliştirilerek hasta güvenliğinin artırılması hedeflenmiştir. NOTSS ölçeğinin Türkçeye adaptasyonu sürecinde çeviri, geri çeviri ve uzman görüşü alınarak dilsel ve kültürel uyum sağlanmıştır. Ayrıca, ölçeğin faktör yapısını değerlendirmek amacıyla faktör analizi uygulanmıştır. Araştırma, Türkiye genelinde çeşitli cerrahi branşlarda çalışan toplam 313 öğretim üyesini kapsamaktadır. Örneklem büyüklüğü, psikometrik analizlerin gereksinimlerini karşılamak üzere belirlenmiş ve katılımcılar kolay ulaşılabilirlik yöntemiyle seçilmiştir. Analiz sonuçları, ölçeğin dört faktörlü bir yapı sergilediğini ve bu faktörlerin durum farkındalığı, karar verme, iletişim ve ekip çalışması, liderlik ile uyumlu olduğunu göstermiştir. Cronbach’s Alpha katsayıları, ölçeğin genelinde (0.95) ve alt faktörlerinde (0.84-0.92) yüksek iç tutarlılık gösterdiğini ortaya koymuştur: Bu değerler, ölçeğin tüm alt faktörlerinin güvenilir ve tutarlı bir ölçüm sağladığını desteklemektedir. Teknik olmayan becerilerin cerrahi eğitim programlarına entegrasyonu, ameliyathane ortamında ekip uyumunu artırarak hasta güvenliğini iyileştirme potansiyeline sahiptir. Çalışmanın ikinci aşamasında da Türkçeye uyarlanan ölçeği, çocuk cerrahisi alanında çalışan toplam 192 katılımcı (138 öğretim üyesi, 54 araştırma görevlisi) değerlendirmiştir. Katılımcıların demografik dağılımı incelendiğinde, yaş ve mesleki kıdem farklılıklarının teknik olmayan becerilere yönelik farkındalığı etkileyebileceği gözlemlenmiştir. Çocuk cerrahisi araştırma görevlilerinin eğitim sürecinde teknik olmayan becerilere yönelik sistematik bir eğitim programı bulunmamakta, bu beceriler genellikle akran etkileşimi ve deneyim yoluyla kazandığı görülmüştür. Ayrıca, NOTSS ölçeğinin geçerlilik ve güvenilirlik analizleri, Türkiye’de cerrahi ekiplerin performans değerlendirmesinde kullanılabilir bir araç olarak etkili olabileceğini göstermiştir. Sonuç olarak, çalışmada elde edilen bulgular, cerrahi eğitim müfredatında cerrahi teknik olmayan becerilerin Türkçede de kullanabileceğini ortaya koymaktadır.
Anahtar Kelimeler : Cerrahi teknik olmayan beceriler, NOTSS ölçeği, durum farkındalığı, karar verme, iletişim, ekip çalışması, liderlik, hasta güvenliği, cerrahi eğitim