GAZİ ÜNİVERSİTESİ HASTANESİ İÇ HASTALIKLARIHEMATOLOJİ YOĞUN BAKIM ÜNİTESİNE 01.01.2018-31.12.2020TARİHLERİ ARASINDA YATAN HEMATOLOJİK HASTALARDASEPSİS VE SEPTİK ŞOK SEYRİ VE PROGNOZA ETKİ EDENFAKTÖRLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HATİCE KÜBRA BOZKURT
Danışman: Nazlıhan Boyacı Dündar
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Altta yatan hematolojik hastalığı olan hastalar hem primer hastalıklarına hem de bu hastalığa yönelik aldıkları tedavilerine ikincil sepsis ve/veya septik şok için yüksek risk altındadır. Bu hasta popülasyonunda sepsis ve septik şok kliniğinin sonuçlarını ve buna etki eden faktörlerinin tanımlanması sepsis ilişkili mortalitenin azaltılmasına yönelik alınacak tedbirlerin belirlenmesi için oldukça önemlidir. Gazi Üniversitesi Hastanesi İç Hastalıkları Hematoloji Yoğun Bakım Ünitesinde 01.01.2018-31.12.2020 tarihlerinde sepsis ve/veya septik şok nedeniyle takip edilen 149 hematoloji hastasına ait verilerin retrospektif olarak incelendiği bu çalışmada hastaların demografik özellikleri, komorbiditeleri, YBÜ yatış nedenleri, YBÜ kabulünde hesaplanan organ yetmezlik skorları, altta yatan hematolojik hastalıkları ve hematolojik hastalıklarının durumu, HKHN ve HKHN'ne ait özellikler, HKHN üzerinden geçen süre, YBÜ'ne nereden yattığı, YBÜ yatışı öncesi hastane yatış süresi, YBÜ kabulünden önce veya YBÜ'de KT/RT tedavisinin durumu, nötropeni, dekübit yara varlığı, beslenme destek tedavisi, enfeksiyon odakları ve etkenleri, enfeksiyon etkeninin kaynağı, sepsis ve/veya septik şok ilişkili komplikasyon varlığı, laboratuvar verileri ayrıntılı olarak değerlendirilmiş ve bu verilerin mortalite üzerindeki etkileri incelenmiştir. Çalışmaya dahil edilen 149 hastanın yaş ortalaması 61 olup, %60,4'ü erkek cinsiyete sahipti. Altta yatan hematolojik hastalıklar açısından %32,8'i akut lösemi, %24,2'si MM, %20,8'i lenfoproliferatif hastalık, %12,1'i kronik lösemi ve %3,4'ü MDS'idi. 65 hastaya HKHN yapılmış olup, bu hasta alt grubunda %52 oranında herhangi bir HKHN ilişkili komplikasyon mevcuttu. 149 hastanın %63,8'i YBÜ öncesi aktif kemoterapi almakta iken %51'de nötropeni ve %49,7'de dekübit mevcuttu. YBÜ kabulünde bakılan SOFA skoru medianı 9 (7-12) ve APACHE-II medianı 25 (20-32) olarak hesaplandı. Çalışmaya dahil edilen 149 hastaya YBÜ takibinde %66,4 oranında İMV desteği ve %51 oranında RRT desteği verildi. Çalışma popülasyonunda en sık saptanan infeksiyon odağı %73,8 oranında pulmoner infeksiyonlar olup ikinci sıklıkla KDE %42,3 oranında tespit edildi. Toplum kaynaklı ve hastane kaynaklı infeksiyon sıklığı hemen hemen benzer olup YBÜ kaynaklı infeksiyon oranı oldukça düşük saptandı. İzole edilebilen mikrobiyolojik etkenler %54,4 oranında bakteriyal olup ağırlıklı gram negatif bakteriler saptandı. Fungal infeksiyon oranı %35,6 olup kültür negatifliği %23,5 oranında tespit edildi. Sepsis ve/veya septik şok ilişkili en sık saptanan iki komplikasyon İMV ihtiyacı ve ABH gelişimi oldu. Sepsis varlığında 20 hastada (%25,3) septik şoka ilerlediği tespit edildi. Çalışma popülasyonunda YBÜ seyri %50.3 oranında bir mortalite ile sonuçlanmış olup YBÜ yatış süresinin medianı 6 (3-12) gün olarak tespit edildi. YBÜ mortalitesi açısından değerlendirildiğinde YBÜ kabulünde hesaplanan organ yetmezlik skorları, HKHN üzerinden geçen süre, YBÜ öncesi ve YBÜ'de KT/RT tedavisi alma, nötropeni, dekübit yara varlığı, YBÜ'ne nereden yattığı, YBÜ öncesi hastane yatış süresi, çoklu enfeksiyon odağı varlığı, kan-katater ilişkili enfeksiyon varlığı, hastane kaynaklı enfeksiyon varlığı, fungal enfeksiyon varlığı, PCT, laktat, kreatinin yüksekliği, pH ,lökosit, nötrofil düşüklüğü, sepsis ve/veya septik şok ilişkili İMV ihtiyacı, ABH, RRT gereksinimi, arrest, DİK, GİS kanama ve sepsis varlığında şoka ilerleme dahil olmak üzere sepsis ve/veya septik şok ilişkili komplikasyon varlığı tek değişkenli analizlerde mortalite için istatiksel olarak anlamlı saptandı. Tek değişkenli analizlerde mortalite için anlamlı saptanan değişkenlerin lojistik regresyon analizi ile değerlendirilmesi neticesinde hastane içi servisten veya YBÜ'den kabul, YBÜ kabulünde SOFA skoru, YBÜ kabulünde dekübit yara varlığı, YBÜ takibinde tek başına iv dekstroz desteği uygulanması, sepsis ve/veya septik şok odağı olarak kan-katater infeksiyonu gelişmesi, sepsis ve/vey septik şok odağı olarak fungal etken varlığı, YBÜ takibinde RRT ihtiyacı YBÜ mortalitesi açısından anlamlı bağımsız değişkenler olarak saptandı. Anahtar kelimler: hematolojik hastalıklar, sepsis, septik şok, mortalite, yoğun bakım