Bilim Merkezleri İçin Geliştirilen Araştırma-Sorgulamaya Dayalı Bilim Eğitimi Atölyeleri Uygulamalarının Bilim Merkezi Eğitmenlerine ve Öğretmenlere Yansımaları
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, -, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İPEK PİRPİROĞLU GENCER
Danışman: Mahmut Selvi
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bilim merkezleri çok ciddi yatırımlar ve çabalar sonucunda ortaya çıkan, toplumun bilim okuryazarlığının artması için oluşturulan ortamlardır. Bilim merkezleri cezbedici sergilerinin yanı sıra özellikle öğrenme konusunda daha özelleşmiş çıktılar sağlayabilecek farklı türden atölyelere sahiptir. Özellikle bilim eğitimi atölyeleri, bilim eğitimine katkı sağlayabilecek en ideal yerlerdir. BİLMER Araştırma Projesi (Proje No: 114K646, TÜBİTAK 1001 Programı destekli) kapsamında yapılan ihtiyaç analizleri ve saha incelemeleri sonucunda, bilim merkezlerinin en iddialı ve düzenli gerçekleştirdikleri faaliyetin atölye olduğu halde, atölye tasarlama, atölyelerin öğrenci düzeyine uygunluğu belirleme, bilim okuryazarlığını ön planda tutma, bilimin doğası, bilim tarihi ve bilimsel süreç becerileri konularını kavramlarla bütünleştirme, uygun öğretim strateji, yöntem ve tekniklerini uygulama, sergilerle ilişkilendirilmiş atölye içeriği, biyoloji alanında atölye örneği ve atölyeleri değerlendirme konularında desteğe ihtiyaç̧ duydukları tespit edilmiştir. Bu araştırmada, bilimsel araştırma ve bilimsel süreç becerilerini içeren, bilim okuryazarlığını destekleyen, araştırma sorgulamaya dayalı ve çeşitli öğretim yöntem ve tekniklerini, bilimin doğası, bilim tarihi ve bilimsel süreç becerileri konularını içeren, sergileri pedagojik olarak modelleyen ve bilim merkezi sergisi ile ilişkilendirilmiş olmak üzere biyoloji alanında beş farklı bilim eğitimi atölyesi geliştirilmiştir. Geliştirilen atölyeler, bilim merkezi eğitmenlerine ve öğretmenlere yönelik mesleki gelişim programları kapsamında birden fazla kez uygulanmıştır. Araştırma kapsamında, atölyelerin bilim merkezi eğitmenlerinin ve öğretmenlerin mesleki gelişimlerine etkileri, olası öğrenci kazanımları, sınıfta ve bilim mekezlerinde uygulanabilirliği ve uygulama güçlükleri incelenmiştir. Atölyelere ilişkin veriler 431 öğretmen ve 36 bilim merkezi eğitmeni olmak üzere toplam 467 katılımcıdan toplanmıştır. Araştırmanın verileri ön değerlendirme formu, atölye değerlendirme formu, yansıtma kartları, alan notları, etkinliğe ilişkin video ve ses kayıtları aracılığıyla toplanmıştır. Nitel araştırma yaklaşımının bütüncül çoklu durum çalışması desenini içeren çalışmada, elde edilen veriler içerik analizine tabi tutulmuştur. Araştırmanın sonucunda deneysel olarak test edilen, değerlendirme ve yansıtmalara bağlı olarak bilim merkezi ya da bilim merkezi-okul işbirliği ve entegrasyonu kapsamında okullara kullanılabilecek bilim eğitimi atölyesi öğretim dizinleri geliştirilmiştir. Atölyeler arasında çeşitli karşılaştırmalar yapılarak bilim eğitimi atölyelerinin sahip olması gereken temel karakteristik özelliklere yönelik çıkarımlarda bulunulmuştur. Bilim eğitimi atölyeleri konusunda ve bilim merkezleri alanında çalışmak isteyen araştırmacılara yönelik önerilerde bulunulmuştur.