"Eğitimde yapay zekâ uygulamaları" hizmet içi eğitim programına katılan öğretmenlerin görüşlerinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, BİLGİSAYAR VE ÖĞRETİM TEKNOLOJİLERİ EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÜLSÜN YÖRÜR
Danışman: Halil İbrahim Bülbül, Gülsüm Yörür
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada, Milli Eğitim Din Öğretimi Genel Müdürlüğü tarafından başlatılan Feyza projesi kapsamında düzenlenen "Eğitimde Yapay Zekâ Uygulamaları" hizmet içi eğitime katılan öğretmenlerin görüşlerinin incelenmesi ve yapay zekâ okuryazarlık düzeylerinin belirlenmesi amaçlanmaktadır. Araştırma bu hizmet içi eğitim programının öğretmenlerin mesleki gelişimlerine katkılarını, deneyimlerini, beklentilerini ve yapay zekâ okuryazarlık düzeylerini belirlemeye odaklanmıştır. Araştırmanın örneklem grubunu 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Ankara ili merkez ilçelerinde çalışan Milli Eğitim Bakanlığına bağlı resmi okullarda görev yapmakta olan öğretmenler oluşturmaktadır. Araştırmada nicel ve nitel yöntemlerin birlikte kullanıldığı bir karma yöntem araştırma desenlerinden "Yakınsayan Paralel Desen" benimsenmiştir. Araştırmanın nicel verileri hizmet içi eğitime katılan 148 öğretmenden oluşmaktadır. Veriler Laupichler ve diğerleri (2023) tarafından hazırlanan, Karaoğlan Yılmaz ve Yılmaz (2023) tarafından Türkçe uyarlaması yapılan "Yapay Zekâ Okuryazarlığı Ölçeği" ile hizmet içi eğitim sonrasında toplanmıştır. Nitel veriler ise araştırmacı tarafından hazırlanan "Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu" ile 20 öğretmenin görüşü alınarak elde edilmiştir. Nicel verilerin analizinde SPSS 27 paket programı kullanılmıştır. Ölçeklerin normallik ve homojenlik testi yapıldıktan sonra bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü ANOVA testi uygulanmıştır. Nitel veriler MAXQDA 2024 programı ile analiz edilmiştir. Hizmet içi eğitim sonrasında elde edilen nicel bulgulara göre öğretmenlerin cinsiyete, yaşa, kıdem yılına ve branşına göre yapay zekâ okuryazarlık düzeylerinde farklılık görülmemiştir. Genel olarak yapay zekâ okuryazarlık puan ortalamaları yüksek çıkmıştır. Nitel verilerin analizi sonucunda, öğretmenlerin katıldıkları hizmet içi eğitimlerin farkındalıklarını, teknolojik okuryazarlıklarını, özgüvenlerini ve mesleki tatminlerini olumlu yönde etkilediğini, aynı zamanda mesleki katkılarını artırdığını göstermektedir. Ayrıca, bu eğitimin etkililiğinin artırılabilmesi için uygulamalı, modüler ve güçlü altyapıya sahip programların önemine dikkat çekilmektedir. Nicel ve nitel veri setlerinin birlikte ele alınması, elde edilen bulguların doğrulanmasının yanı sıra, öğretmenlerin yapay zekâ eğitimine yönelik ihtiyaçları ve beklentileri hakkında zengin ve çok boyutlu bir perspektif sunmuştur. Bu bütüncül yaklaşım, gelecekte geliştirilecek eğitim programlarının daha işlevsel, amaca uygun ve öğretmen gereksinimlerini karşılayacak biçimde tasarlanmasına yönelik somut önerilerin ortaya konulmasına katkı sağlamaktadır.