Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Bahar ÖZTELCAN GÜNDÜZ
Danışman: Aysu Duyan Çamurdan
Özet:
Çalışma, COVID-19 pandemisi sırasında 6-10 yaş arasındaki çocuklarda sarkopenik obezite (SO) sıklığını incelemeyi, SO gelişiminde etkili olan faktörleri ve SO tanısında kullanılan yöntemleri karşılaştırmayı amaçlamıştır. Çalışmaya 6-10 yaş, 431 sağlıklı çocuk dahil edilmiştir. Boy, kilo ve vücut kitle indeksi (VKI) gibi çeşitli antropometrik ölçümlerin yanında BIA (biyoelektrik impedans) ile vücut bileşimlerinden yağ kütlesi, iskelet kas kütlesi ve kas-yağ oranı (KYO) belirlenmiştir. Kas kuvveti için ise el kavrama kuvveti ölçümleri yapılmıştır. McCarthy ve ark’nın kullandıkları yöntemle KYO eşik değerleri belirlenmiştir. Ayrıca bütün hastalar için el kavrama kuvveti/VKI (vücut kitle indeksi) oranları belirlenmiştir. KYO’ları kesme değerleri 6-8 yaş erkekler için 0,96, aynı yaş grubu kızlar için 0,81, 9-10 yaş erkekler için 0,61, kızlar içinse 0,78 bulunmuştur. KYO’larına göre çocukların %9,5’inde, el kavrama kuvveti/VKI’ne göre ise çocukların %22,7’sinde SO bulunmuştur. Meyve tüketimi az olanlarda (OR 2,68), oturma süresi fazla olanlarda (OR 1,17), aburcubur tüketimi fazla olanlarda (OR 1,27) ve evde yaşayan kişi sayısı (OR 0,54) gibi faktörler KYO’larına göre SO gelişimi üzerine etkili faktörler iken, kız cinsiyet (OR 5,99) ve aburcubur yeme alışkanlığı da (OR 1,24) el kavrama kuvveti/VKI ‘ne göre SO gelişimi üzerine etkili faktörler olarak saptanmıştır. El kavrama kuvveti/VKI kesme değerleri 6-8 yaş erkek ve kızlarda (EAA:0, 664-0,702 iken), 9-10 yaş erkek ve kızlarda (EAA:0,957-0,820) idi. El kavrama kuvveti/VKI kesme değerleri duyarlılık ve özgüllüğü 9 10 yaş kız ve erkeklerde 6-8 yaşa göre yüksek bulunmuştur. Sonuç olarak, COVID-19 pandemisi, sokağa çıkma yasakları ve okul kapanmaları nedeniyle egzersiz fırsatlarının azalması ve bu dönemde beslenme alışkanlıklarının değişmesi nedeniyle çocukların vücut kompozisyonunu olumsuz etkilemiş gibi görünmektedir.
Anahtar Kelimeler : COVID-19 pandemisi, Çocuklar, Fiziksel aktivite, Risk faktörleri, Sarkopenik obezite, Yeme alışkanlıkları