Türk, Hint ve Çin masallarının değerler eğitimi açısından karşılaştırılması


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, TÜRKÇE VE SOSYAL BİLİMLER ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AYŞEGÜL KÖMEZ

Danışman: NECATİ DEMİR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın amacı; Türk, Hint ve Çin masallarında 2024 yılında yenilenen öğretim programında yer alan 20 değerden hangilerinin bulunduğunu, bu değerlerin nasıl ve ne sıklıkta işlendiğini, masal türlerine göre farklılık gösterip göstermediğini ve masallarda tespit edilen "diğer değerleri" karşılaştırmalı olarak incelemektir. Bu amaca uygun olarak nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi tekniği kullanılmıştır. Türk, Hint ve Çin masal kitaplarından seçilen toplam 120 masal, araştırmanın inceleme nesnesini oluşturmaktadır. Masallar; hayvan masalları, gerçekçi masallar ve olağanüstü masallar olmak üzere sınıflandırılmıştır. Verilerin toplanmasında doküman incelemesi, verilerin analizinde ise içerik analizi ve betimsel analiz yöntemleri birlikte kullanılmıştır. Yirmi değerin incelendiği çalışmada, Türk masallarında 202, Hint masallarında 171, Çin masallarında ise 176 değer tespit edilmiştir. İncelenen 120 masalın ortalama değer yüzdelerine bakıldığında en sık kullanılan değerlerin yardımseverlik (% 21,48), sevgi (% 13,55) ve sorumluluk (% 9,82) olduğu; en az kullanılan değerlerin ise vatanseverlik (% 0,17), tasarruf (% 0,55) ve sağlıklı yaşam (% 1,06) olduğu tespit edilmiştir. Üç milletin masallarında da olağanüstü masal türünün, diğer masal türlerine kıyasla daha fazla değer içerdiği tespit edilmiştir. "Diğer değerler" açısından yapılan karşılaştırmada ise, üç milletin masallarında da benzer değerlerin yer aldığı görülmüştür. Hem değer sayısının hem de değer çeşitliliğinin fazla olması nedeniyle Türk masallarının, değer aktarımı ve değerler eğitiminde kullanılabilecek önemli kaynaklar olduğu, bununla birlikte Hint ve Çin masallarının da eğitici ve ahlaki yönlerinin güçlü olduğu sonucuna varılmıştır. Ayrıca masalların kültürel mirasın aktarılmasının ötesinde, çağdaş eğitim hedefleriyle de örtüşen güçlü birer değerler ve beceri eğitimi aracı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.