Babaların ve büyükbabaların tutumları, babalık rol algıları ve babaların çocuklarına olan ilgisinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, -, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FATMA KÖSE
Danışman: Fatma Tezel Şahin
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma babaların ve büyükbabaların çocuk yetiştirme tutumlarını, babalık rol algılarını ve babaların çocuklarına olan ilgisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2021-2022 yılında Kayseri'de ikamet eden 4-6 yaş aralığın da çocuğu olan babalar ve onların babalarından oluşmaktadır. Araştırmanın örnekleminde belirli ölçütlere yer verildiği için amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Çalışılacak babalar belirlenirken veri zenginliğini sağlamak amacıyla ayrıca kartopu örnekleme yöntemi de kullanılmıştır. Araştırma kapsamında 315 baba ve onların kendi babası olmak üzere 315 büyükbaba araştırmanın örneklemini oluşturmuştur. Araştırmada çocuk, babaların ve büyükbabaların demografik bilgilerini belirlemek amacıyla araştırmacı tarafından hazırlanan ''Babalar için Kişisel Bilgi Formu'', ''Büyükbabalar İçin Kişisel Bilgi Formu'', babaların ve büyükbabaların çocuk yetiştirme tutumlarını belirlemek üzere ''Aile Hayatı ve Çocuk Yetiştirme Tutum Ölçeği – PARI'' ve babaların ve büyükbabaların babalık rolü algısını belirlemek amacıyla "Babalık Rolü Algı Ölçeği" kullanılmıştır. Babaların çocuklarına yönelik ilgisini belirlemek amacıyla ''Çocuğa Yönelik Anne-Baba İlgisi Ölçeği'' kullanılmıştır. Elde edilen veriler uygun istatistik programında, toplam puanlar da betimsel istatistikleri, ilişkisiz ölçümlerde t testi ve Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) ile analiz edilmiş olup; anlamlı çıkan farklılıklarda hangi gruplar arasında anlamlı farklılığın olduğunu belirlemek için Scheffe karşılaştırma testi kullanılmıştır. Değişkenler arasında anlamlı bir ilişki olup olmadığını tespit edebilmek amacıyla ise Pearson Korelasyon katsayısı hesaplanmıştır. Yapılan istatistiklerde anlamlılık düzeyi olarak 30'dan küçükse düşük düzeyde, ,30-,70 arasında ise orta düzeyde ve ,70' den büyükse yüksek düzeyde ilişki olduğu belirtilmiştir. Babaların ve büyükbabaların çocuk yetiştirme tutumlarını, babalık rol algılarını ve babaların çocuklarına olan ilgisini incelemek amacıyla yapılan araştırma sonucunda, babalar ve büyükbabalar benzer bir bakış açısına sahip oldukları tespit edilmiştir. Betimsel istatistiklere bakıldığında babaların ve büyükbabaların daha çok demokratik tutum tercih etmesi ile birlikte çocuk yetiştirme tutumları arasında anlamlı bir farklılığın bulunduğu, aşırı kontrol ve katı disiplin faktörlerinde büyükbabaların daha yüksek puan aldıkları, demokratik tutum faktöründe ise babaların daha yüksek puan aldıkları sonucuna ulaşılmıştır. Babaların aşırı kontrol faktörüne ilişkin tutumlarının, büyükbabaların aşırı kontrol ve katı disiplin faktörlerindeki tutumlarıyla ve babanın demokratik tutumu ile büyükbabanın demokratik tutumu arasında ilişkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma kapsamında babaların ve büyükbabaların babalık rol algıları arasında anlamlı bir farklılığın bulunduğu ve Olumlu Algılar, Çocuk Cinselliğinde Babalık Rolüne İlişkin Algı faktörlerinde ve BRAÖ Toplam puanlarında babaların daha yüksek puan aldıkları Olumsuz Algılar faktöründe ise büyükbabaların daha yüksek puan aldıkları sonucuna ulaşılmıştır. Babaların babalık rolü algıları ile büyükbabaların babalık rolü algısı arasında anlamlı bir ilişki olduğu büyükbabaların babalık rolüne ilişkin olumlu algıları artıkça babaların da olumlu algılarının arttığı; olumsuz algılarının artıkça babalarında olumsuz algılarının sonucuna ulaşılmıştır. Babaların çocuğa yönelik ilgilerine ilişkin değerleri incelendiğinde ise en yüksek ortalamaya "Kontrole Yönelik İlgi" faktörünün sahip olduğu görülmüştür. Davranış geliştirmeye yönelik ilgi faktöründe de yüksek ortalamalar elde ederken, okula yönelik ilgi faktöründe ise orta düzeyde puan ortalaması elde edilmiştir. Babaların çocuk yetiştirme tutumları ile çocuklarına yönelik ilgileri arasında anlamlı bir ilişki görülmüştür. Babaların tutumları artıkça çocuğa yönelik ilgileri de artmıştır. Babaların babalık rolü algıları ile çocuklarına yönelik ilgileri arasındaki ilişkiye göre, babalık rolü algısı olumlu yönde artıkça babanın çocuğa yönelik ilgisi de artmıştır. Babalık rolündeki olumsuz algılar artıkça, babanın çocuğuna yönelik ilgisinin de azaldığı belirlenmiştir.