Gaz atomizasyonu yöntemiyle AA 2014 alaşım tozunun üretimi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, METAL EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2010
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HAKAN GÖKMEŞE
Danışman: BÜLENT BOSTAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada; AA 2014 aluminyum alaşımına ait tozların üretimi, atomizasyon tekniklerinden gaz atomizasyon yöntemi kullanılarak, düşey gaz atomizasyon ünitesinde 790-800-810ºC olmak üzere farklı sıcaklıklarda gerçekleştirilmiştir. Sıcaklık değerindeki artışa bağlı olarak küresel toz şeklinin yerini gözyaşı damlası ve çubuksu toz şeklinin aldığı gözlemlenmiştir. Üretilmiş tozlar elek analizine tabii tutulduktan sonra son dört elek aralığındaki tozların Tava (<53µm) - 270 mesh (53µm) ? 200 mesh (74µm) ? 140 mesh (105µm) homojen bir karışımı sağlanarak toz boyut analizi uygulanmıştır. Toz boyutu analizi sonrasında ortalama toz boyutu 90,66µm olarak tespit edilmiştir.Ortalama toz boyutu 90,66 µm olan tozlar daha sonra presleme işlemine tabii tutulmuştur. Farklı presleme basınçları (250-875 MPa) denenmek suretiyle optimum presleme basıncı olarak 650 MPa tespit edilmiştir. Bu presleme basıncı altında 1x1x2 mm ebatlarında deney numuneleri üretilmiştir. Elde edilen deney numuneleri kullanılarak, farklı sıcaklık (550-560-570-580-590-600-610-620ºC) ve sürelerde (1-2-4 saat) sinterleme işlemi yapılmıştır. Uygun olan sinterleme sıcaklık ve süresinin tespit edilmesinde, gözenek-yapı etkileşimi göz önünde bulundurularak mikro yapı görüntüleri üzerinden inceleme yapılmıştır.Bu bağlamda 550ºC sıcaklıktaki 4 saat sinterleme süresi, sinterleme pratiğinin anlaşılabilmesi için yeterli olmuştur. Artan sinterleme sıcaklıklarında gözenekliliğin artış gösterdiği, gözenek şekli açısından düzensiz şekilli olduğu tespit edilmiştir. Sinterleme sonrasında deney numunelerine sertlik testi uygulanarak, sinterleme süresinin ve sıcaklığın sertlik üzerinde nasıl bir etki meydana getirdiği tespit edilmeye çalışılmıştır. AA 2014 malzemesi için en yüksek sertlik değeri 560 ºC deki 4 saatlik sinterleme süresi ile 56,84 HV olarak tespit edilmiştir.Yapılan deneysel çalışmalar ile hem optimum şartlar hem de belirlenmiş tüm parametrelerin mikro yapı üzerinde ne derece etkili olduğu araştırılmıştır. Bu amaçla Optik Mikroskop, Taramalı Elektron Mikroskobu (SEM) ve Enerji Dağılım Spektrometresi (EDS) kullanılmıştır. Numunelerin sertlik değerlerinin tespit edilmesinde ise makro ve mikro olmak üzere iki farklı sertlik ölçme cihazından yararlanılmıştır.