Dijital-oyun kullanıcısı ergen hastalarda oyun oynama bilişlerinin, motivasyonlarının ve oyun oynama bozukluğu risk faktörlerinin değerlendirilmesi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SARPER İÇEN

Danışman: YASEMEN IŞIK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Yazında ergenlerde OOB ve ilişkili faktörlerin klinik örneklemde yüzyüze psikiyatrik görüşme yapılarak değerlendirildiği çalışmalar oldukça sınırlı sayıdadır. Bu araştırmada çocuk psikiyatrisi polikliniğine başvuran ve oyun oynama davranışlarından kendisi ya da ebeveynleri tarafından yakınma söz konusu olan ergenlerde; ICD-11 OOB tanısı, psikiyatrik bozukluklar, oyun oynama bilişleri, oyun oynama motivasyonları ve biyopsikososyal risk faktörleri değerlendirilmiştir. Psikiyatrik eş tanıların değerlendirilmesi için yarı yapılandırılmış görüşme aracı, diğer verilerin toplanması için ise İOOBÖ9-KF, İOOBÖ, Online Oyun Oynama Motivasyonu Ölçeği, Oyun Oynama Bilişleri Ölçeği, dürtüsellik için BDÖ-KF, ödül-ceza duyarlılığı için DİS/DAS Ölçeği, duygu düzenleme için EİDDÖ, başa çıkma için EBÇÖ, benlik saygısı için RBSÖ, öz-yeterlik için ÇİÖZYEÖ, sosyal destek için Ç-SDDÖ, anne-baba tutumları için ABTÖ başlıklı ergen öz-bildirim ölçekleri, ebeveyn davranışlarını değerlendirmek için ise AEDÖ başlıklı ebeveyn öz-bildirim ölçeği kullanılmıştır. Araştırmamızdaki 90 ergenden %21.1'inin ICD-11 OOB tanısı aldığı belirlenmiştir. ICD-11 OOB tanısı alan ergenlerde yaşın daha küçük olduğu; oyuna kapılma ve başarı motivasyonlarının daha fazla olduğu; oyun oynamayla ilgili bilişsel çarpıtma skorlarının daha yüksek olduğu; dürtüsellik skorlarının daha yüksek olduğu; içsel işlevsel duygu düzenleme skorunun daha düşük olduğu; benlik saygısı ve öz-yeterlik skorlarının daha düşük olduğu anlamlı farklılıklar saptanmıştır. Depresif bozukluk tanısı ya da eşik altı belirtileri olması ve OKB tanısı olması sosyal motivasyonla, SAB tanısı olması ise oyuna kapılma motivasyonu ile anlamlı ilişki göstermiştir. SAB tanısı oyun oynamayla ilgili daha fazla bilişsel çarpıtma ile ilişkili bulunmuştur. ICD-11 OOB tanısıyla ilişkili olan biyopsikososyal risk faktörlerine yönelik bulgularımızın klinik değerlendirme, tanı koyma, vaka formülasyonu ve tedavi hedefleri belirleme açısından klinisyenlere yol gösterici olabileceği düşünülmektedir.