Isparta Sancağı'nın idari ve demografik yapısı (1868-1914)
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 1998
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUTULLAH SUNGUR
Danışman: REFİK TURAN
Özet:m ÖZET Osmanlı tarihi üzerinde yapılan araştırmaların ağırlık noktasını siyasî tarih ve merkez teşkilatı ile ilgili yapılan çalışmalar oluşturmuştur. Zamanla Osmanlı Devleti 'nin iktisadî, sosyal ve idarî alanlarda da çalışmaların gerekliliği ortaya çıkmıştır. Bunun sonucu olarak taşra teşkilatı üzerine çalışmalar başlamıştır. Ülkemizde şehir tarihçiliği pek yenidir. Bu konu üzerinde yapılan çalışmaların ağırlık noktasını da, XVI. yüzyıl ve XVII. yüzyıldaki sancaklar oluşturmaktadır. Osmanlı teşkilatının temel idarî birimi olan sancaklar üzerinde yapılan bu çalışmalar ile Osmanlı araştırmalarının derinlik kazandığı söylenilebilir. Osmanlı Devleti'nin her bakımdan büyük bir değişim ve buharanlı dönemini oluşturan XIX. yüzyıl içerisinde siyasî, sosyal ve iktisadî alanlarda yapılan çalışmalar bir tarafa bırakılırsa, taşra teşkilatı üzerine yapılan çalışmların oldukça kısıtlı ve sınırlı sayıda olduğu söylenilebilir. Bu çalışma ile, Tanzimat sonrası dönemde, Konya Vilayeti'ne bağlı olan Hamid yani Isparta Sancağı ele alınmıştır. Konunun zaman dilimim tayin eden faktör, Konya Vilayet Salnamelerinin çıkmış olduğu zaman aralığıdır (1868-1914). Konya Vilayet Salnameri esas alınarak bu dönem içerisinde Isparta Sancağı'nın idarî, demografik ve etnik yapısı incelenmiştir. Çalışmanın giriş bölümünde, tezin amacı ve önemi belirtilerek, kaynaklar hakkında bilgi verilirken, Isparta'nın coğrafi konumu ele alınmıştır. I. Bölümde Isparta adının menşei hakkında ileri sürülen tezler ortaya konmuş ve Ispartanın tarihi devirleri hakkında bilgi verilmiştir. II. Bölümde Osmanlı Devleti'nin taşra teşkilatı içerinde livaların idarî yapısı hakkında bilgi verilmiş ve Isparta Sancağı da bu bilgiler doğrultusunda değerlendirilmiştir. III. Bölümde Osmanlı Devleti'nde yapılan nüfus sayımlan hakkında bilgi verilirken, Konya Vilayet Salnameleri esas alınarak Isparta Sancağı'nın demografik yapısı ele alınmıştır. IV. Bölümde ise sancakta yaşayan etnik gruplar hakkında bilgi verilmiştir. Bu bölümde Hıristiyan Türkler alt başlığı içerisinde Türklerin Hıristiyanlık ile ilişkilerine ve Türklerin Hıristiyanlaştırılma faaliyetlerine de yer verilmiştir. Sonuç bölümünde ise yapılan çalışmanın değerlendirmesi yapılmıştır. Ekler bölümünde ise Konya Vilayet Salnamelerinde geçen sancaktaki idareciler ve onların görevlerinin listesi verilirken, Osmanlı Devletinin idari taksimatım gösteren haritalar ve Isparta ile ilgili T.C. dönemindeki ilk idarî taksimatı gösteren liste de eke konulmuştur. Salnamelerde ve diğer kaynaklarda değereli pek çok bilgiye ulaşılmış olmasına rağmen, bunlara değinilmemiştir. Tez projesi dışına çıkılmamaya özen gösterilmiştir. Bu bilgileri daha mufassal bir çalışmada kulanmak niyetindeyiz