Sosyal Bilgiler Öğretmen Adaylarının Sürdürülebilir Kalkınma Farkındalıklarının Belirlenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: RECEP MUHAMMET ZALİM
Danışman: Aslıhan Selcen Bingöl
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırma, sosyal bilgiler öğretmen adaylarının sürdürülebilir kalkınma konusundaki farkındalıklarını incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın çalışma grubuna, 2022-2023 eğitim-öğretim yılında Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Sosyal Bilgiler Eğitimi Ana Bilim Dalında öğrenim gören 170 öğretmen adayı dâhil edilmiştir. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın veri toplama aşamasında, kişisel bilgi formu ile Atmaca, Kiray ve Pehlivan tarafından (2019) geliştirilen "Sürdürülebilir Kalkınma Farkındalık Ölçeği" (SKFÖ) kullanılmıştır. Araştırmanın amacı doğrultusunda elde edilen verilerin normal dağılım gösterip göstermediği, ekonomik sürdürülebilirlik, toplumsal sürdürülebilirlik, çevresel sürdürülebilirlik ve toplam puan kategorilerinde Kolmogorov-Smirnov ve Shapiro-Wilk testleri ile belirlenmiştir. Verilerin normal dağılım göstermemesi nedeniyle analizlerde non-parametrik testlerden Mann- Whitney U testi ve Kruskal-Wallis H testi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, cinsiyet değişkenine göre yapılan analizlerde ekonomik, toplumsal ve çevresel sürdürülebilirlik alt boyutları ve toplam puanlarda farkındalık düzeyleri açısından kadın öğretmen adayları lehine anlamlı düzeyde fark olduğu belirlenmiştir. Yaş değişkenine göre yapılan analizlerde, ekonomik ve çevresel sürdürülebilirlik alt boyutları ve toplam puanlarda anlamlı düzeyde fark bulunmazken, toplumsal sürdürülebilirlik alt boyutunda 24 yaş ve üzeri öğretmen adayları lehine anlamlı düzeyde fark bulunmuştur. Sınıf düzeyi değişkenine göre yapılan analizlerde ekonomik sürdürülebilirlik, çevresel sürdürülebilirlik alt boyutları ve toplam puanlarda 2. Sınıf öğretmen adayları, toplumsal sürdürülebilirlik alt boyutunda ise 4. sınıf öğretmen adayları lehine anlamlı fark görülmüştür. Sürdürülebilir kalkınma konusuna ilişkin eğitim alma durumu değişkenine göre yapılan analizlerde ise ekonomik sürdürülebilirlik ve toplumsal sürdürülebilirlik alt boyutları ile toplam puanlarda bu konuya ilişkin eğitim almış öğretmen adayları lehine anlamlı fark saptanmıştır. Bu sonuçlar doğrultusunda; sürdürülebilir kalkınma konusundaki farkındalık düzeyi üzerindeki değişkenlerin etkilerini daha detaylı araştırmak için farklı katılımcı gruplarını içeren çalışmalar yapılması; farklı eğitim kademelerindeki öğrencilerin sürdürülebilir kalkınma konusundaki bilgi, tutum ve davranışlarını belirlemeye yönelik çalışmalar gerçekleştirilmesi; sürdürülebilir kalkınma eğitiminin öğretmen adaylarının farkındalık, tutum ve davranış düzeyleri üzerindeki etkisi daha detaylı araştırılması; öğrencilere sürdürülebilir kalkınma konusunda farkındalık kazandırmak için eğitim sürecinde proje tabanlı öğrenme gibi aktif öğrenme yöntemleri kullanılması; öğrencilerin sürdürülebilir kalkınma konularında eleştirel düşünme becerilerini geliştirecek etkinlikler düzenlenmesi ve öğrencileri sürdürülebilir kalkınma ile ilgili yerel ve küresel meseleler hakkında bilinçlendirecek projeler oluşturulması önerilmektedir.