FOXD1 transkripsiyon faktörü susturulmasının prostat kanseri hücrelerinde epitelyal-mezenkimal geçiş üzerine etkilerinin araştırılması


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Çiğdem DÖNMEZ

Danışman: Ece Konaç

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Prostat kanseri hastaları çoğunlukla metastaz nedeniyle hayatını kaybetmektedir. Metastatik süreçleri kontrol eden mekanizmaların aydınlatılması, lokalize hastalığın metastaza ilerlemesini önlemek için yeni tedavi yöntemlerinin geliştirilmesi açısından önemlidir. Forkhead box D1 (FOXD1), FOX transkripsiyon faktörü ailesinin bir üyesidir ve çeşitli kanserlerin gelişmesinde ve ilerlemesinde önemli rol oynadığı bildirilmiştir. Ancak, prostat kanserindeki rolü henüz bilinmemektedir. Bu çalışmada, ilk olarak prostat kanseri ve prostat epitel hücre hatlarında FOXD1 ifade düzeyleri açısından bir farklılık olup olmadığı belirlenmiştir. Daha sonra, en yüksek FOXD1 ifadesine sahip olan 22Rv1 prostat kanseri hücrelerinde, FOXD1’in susturulmasının hücre proliferasyonu, migrasyonu ve invazyonu üzerine etkileri araştırılmıştır. Ayrıca, FOXD1 susturulmasının bazı EMT proteinleri (E-kaderin, N-kaderin, Snail ve Vimentin) ve Wnt/β-katenin yolağında görevli bazı proteinlerin (β-katenin, c-myc ve siklin D1) ifadesi üzerindeki etkileri de araştırılmıştır. FOXD1'in prostat kanseri hücre hatlarında normal prostat epitel hücre hattına kıyasla daha yüksek düzeyde ifade edildiği bulunmuştur. İn vitro deneyler, FOXD1’in susturulmasının 22Rv1 prostat kanseri hücrelerinin proliferasyonunu, migrasyonunu ve invazyonunu önemli ölçüde azalttığını göstermiştir. Bunlara ilaveten, FOXD1'in susturulmasının, Wnt/b-katenin sinyal yolağında görevli b-katenin ve siklin D1’in ifadelerini etkilediği belirlenmiştir. Ancak, N-kaderin dışındaki EMT ile ilişkili proteinlerin ifadesi üzerine etki etmediği görülmüştür. Sonuçlarımız, FOXD1'in susturulmasının prostat kanseri ilerlemesi sırasında Wnt/b katenin sinyal yolağını baskılayarak, 22Rv1 hücrelerinin proliferasyon, migrasyon ve invazyon potansiyellerini EMT’den bağımsız olarak azalttığını göstermiştir. Bu nedenle, FOXD1'in ifade durumu yeni bir prognostik faktör olabileceği gibi, prostat kanseri tedavisi için potansiyel bir terapötik hedef olabilir.

Anahtar Kelimeler : Fork-head box D1, FOXD1, Prostat kanseri, Proliferasyon, EMT, Migrasyon, İnvazyon