Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Seda Çotuk
Danışman: FATMA ÖZTÜRK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Son yıllarda kişisel istek ve özellikleri dikkate alarak pazara nispeten uygun fiyatlarda özel ürünler sunma imkânı sağlayan kişiye özel kitlesel üretim özellikle moda ve hazırgiyim sektörlerinde rekabet için en popüler stratejilerden biri haline gelmiştir. Giyim sektöründe kitle üretimine geçişle birlikte giysiler kişiye özel üretilmek yerine standart beden gruplarında üretilmeye başlanmıştır. Ancak kişilerin gerçek ölçüleri ile bu standart ölçüler her zaman tam uyumlu olmaz. Bu sorun giysi ölçülerinin kişiye özel hazırlanmasıyla çözülebilmektedir. Kişiye özel üretimin harcanan zaman yönüyle maliyeti arttırması bu üretim yönteminin kitlesel hale dönüştürülmesi ihtiyacını doğurmaktadır. Bu tez çalışması kişiye özel giysilerin kitlesel üretiminde kullanılmak üzere giysi kalıplarını kişiye özel ölçülendiren farklı bir hesaplama yöntemi ve giysi kalıp tasarım (GKT) yazılımı geliştirmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Tez çalışmasının ilk bölümde GKT yazılımının özellikleri belirlenmiştir. Özellikleri belirlemek üzere iki ayrı çalışma gerçekleştirilmiştir. Çalışmalardan birinde bir durum analizi gerçekleştirmek üzere hedef kullanıcı olarak belirlenen terzilere yönelik bir anket yapılmıştır. Diğerinde yeni yazılımın işleyişine örnek teşkil etmesi için kişiye özel ölçülendirme sağlayan 11 adet GKT yazılımı incelenmiştir. İlk bölümünde elde edilen sonuçlar terzilere yönelik kişiye özel ölçülendirme özellikli GKT yazılımlarının kullanımı kolay ve kullanıcıya model uygulamada esneklik sağlayan türden olması gerektiğini, mevcut yazılımların bu iki özelliği birlikte sağlamakta yetersiz kaldığını göstermiştir. İki ayrı çalışma sonucunda belirlenen özellikler çerçevesinde yeni yazılım için bir süreç oluşturulmuştur. Belirlenen süreç bir yazılım uzmanı desteği ile Gazi_fit Designer adıyla yeni bir GKT yazılımına dönüştürülmüştür. Tezde incelenen örnek yazılımlar doğrultusunda Gazi_fit Designer'da kişiye özel ölçülendirme yöntemi parametrik tasarımın kısıtlılık yaklaşımına göre tasarlanmıştır. Tezin ikinci bölümünde bu yeni yazılımın belirlenen süreçlere uygun çalışıp çalışmadığı ve yeni yazılımda oluşturulan kalıplarda doğru ölçülendirme yapılıp yapılmadığı test edilmiştir. Testlerden elde edilen geribildirimlerle son düzeltmelerin yapıldığı yeni yazılım son şeklini almıştır. Üçüncü bölüm tasarımı tamamlanmış olan Gazi_fit Designer'ın farkını ortaya koymak için gerçekleştirilmiştir. Üçüncü bölümde ilk çalışma Gazi_fit Designer'ın tezde incelenen 11 adet yazılım ile karşılaştırılmasından oluşmaktadır. Karşılaştırma yazılımların genel özellikleri ve kullanıcıya etkileri açısından bir tabloda yapılmıştır. Bu karşılaştırmanın neticesinde Gazi_fit Designer'ın terzilere yönelik daha az uzmanlık ile daha fazla sayıda kişiye özel ölçülendirilmiş giysi modeli uygulama imkanı sağlayan tek yazılım olduğu görülmüştür. Gazi_fit Designer'ın parametrik tasarımın kısıtlılık yaklaşımına göre tasarlanmış olması daha fazla sayıda giysi model kalıbının kişiye özel ölçülendirilmesine imkan sağlamaktadır. Yeni yazılımın farkını belirlemek için yapılan ikinci çalışma kişiye özel ölçülendirmede kullanılan hesaplama yöntemlerinin karşılaştırılması için yapılmıştır. Bu amaçla Gazi_fit Designer'da kişiye özel ölçülendirilmiş kalıplar aynı ölçülerde iki farklı hesaplama yöntemiyle oluşturulmuş kalıplar ile karşılaştırılmıştır. Karşılaştırılan kalıplardan biri seri farklarından uyarlama ile kişiye özel ölçülendirilmiş, diğeri doğrudan Müller kalıp sisteminde kişiye özel ölçülerde çizilmiştir. Deneyler Müller Kalıp Sistemi baz alınarak temel etek, temel pantolon ve temel beden kalıpları üzerinde gerçekleştirilmiştir. Karşılaştırma sonuçları Gazi_fit Designer da ve diğer yöntemler kullanılarak yapılan kişiye ölçülendirilmiş kalıpların bir biriyle oldukça uyumlu olduğunu göstermiştir. Gazi_fit Designer'da kalıpların ölçülendirilmesi kişiye özel ölçünün baz bedene bölünmesiyle hesaplanan bir katsayıya dayanmaktadır. Baz kalıp ölçüleri bu katsayısı ile çarpılmak suretiyle kişiye özel kalıp ölçüleri hesaplanmaktadır. Bu hesaplama yöntemi sayesinde kullanıcılar, ölçülendirme yapılacak kalıbın boyutlarını beden ölçüsüyle ilişkilendiren matematiksel formülleri hesap etmek zorunda kalmaz. Böylece kişiye özel ölçülendirme için kalıp hazırlarken kullanıcılarda giysi kalıbı konusunda gerekli uzmanlık düzeyi bir miktar azalmaktadır. Gazi_fit Designer Java Script dili ile oluşturulmuş web üzerinde çalışan bir yazılımdır. Bu özellik kullanıcılara yazılıma uzaktan erişim kolaylığı sağlamaktadır. Sonuç olarak Gazi_fit Designer terzilerin kişiye özel kitlesel üretime geçiş sürecinde kullanabilecekleri kullanımı kolay ve model kalıp tasarımında esneklik sağlayan farklı bir yazılım olarak önerilmektedir.