Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Lütfullah Sefa OKUŞLUK
Danışman: Elmas Salamci
Özet:
Kompozit parçanın kalitesi ve performansında kürleme koşulları kritiktir. İstenen kaliteye ulaşmak, kür parametreleri üzerinde hassas kontrolü gerektirir. Hassas kontrolü sağlamak pahalıdır ve bazen üretim sırasında öngörülen parametrelerden sapmalar meydana gelebilmektedir. Bu sapmalar kompozit malzemelerin mekanik özelliklerini olumsuz etkileyebilir. Bu nedenle, kürleme parametrelerinde kabul edilebilir varyasyon düzeyini belirlemek önemlidir. Kompozit tamiri de yapısal bütünlüğü korumak, operasyonel güvenliği sağlamak ve ürünün ömrünü uzatmak için önemlidir. Tamir yapmak için bileşenleri yerinden çıkarmak pratik değildir ve bu durum ideal olmayan kürleme koşullarında çalışmayı beraberinde getirir. Bir fırın kullanmak yerine ıslak serim/vakum torbalama yöntemiyle yapılan serimin ardından gerekli sıcaklık genellikle bir battaniye ile sağlanır. Bu tez çalışmasının amacı, yukarıda açıklanan gerekçelerden hareketle kür çevrimi parametrelerinden kür sıcaklığı, bekleme süresi ve ısıtma hızındaki değişimin ıslak serim/vakum torbalama yöntemiyle üretilmiş kompozit plakaların fiziksel ve mekanik özellikleri üzerindeki etkilerini incelemektir. Kür sıcaklığı olarak 65, 85 ve 105°C; ısıtma hızı olarak 0,5, 1 ve 2°C/dk; bekleme süresi olarak 5, 10 ve 15 saat seçilmiştir. Dokuz farklı kür çevrimiyle plakalar ayrı ayrı kürlenmiştir. Ardından FVC, basma, ILSS ve DMA testleri koşularak test sonuçları istatistiksel analiz programıyla bilimsel bir temelde yorumlanmıştır. Basma testinde kür sıcaklığındaki değişimin ve bekleme süresi değişiminin (sadece 85°C’de); ILSS testindeyse sadece kür sıcaklığı değişiminin sonuçlarda istatistiksel olarak anlamlı bir farklılığa sebep olduğu tespit edilmiştir. 85/15/0,5 kür çevriminin numuneleri basma ve ILSS testinde en düşük değerleri vermiştir. Bunun mikro yapısal boyuttaki gerekçesini anlamak için SEM analizi yapılmıştır. C3 ve L3 numuneleri SEM analizinde, karşılaştırıldığı diğer kür çevrimi numunelerine kıyasla temel bazı farklılıklar ihtiva etmiştir. Delaminasyon çatlaklarının yaygınlığı, debond olmuş fiberlerin varlığı, fiberlerin üzerindeki matris kalıntılarının yoğunluğunun az oluşu ve formasyonu bu farklılıklardan bazılarıdır. Bu kür çevrimi ile kürlenen numunelerin fiber-matris ara yüzey yapışmasının yeterince güçlü olmamasından dolayı mekanik dayanımlarının düşük olduğu ispatlanmıştır.
Anahtar Kelimeler : Kompozit, ıslak serim, vakum torbalama, kür çevrimi, kür parametreler, karbon fiber, polimer matris, mekanik özellikler