Otoimmün tiroid hastalığı olan olgularda tükürük bezlerinin ultrason görüntülerinin fraktal analiz ile değerlendirilmesi
Tezin Türü: Diş Hekimliğinde Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Diş Hekimliği Fakültesi, Klinik Bilimler, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEDA KAN YAKUBOĞLU
Danışman: Meryem Toraman
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Otoimmün tiroid hastalıkları, organa özgü en yaygın otoimmün hastalıktır. Tiroid foliküler hücrelerine karşı T hücresi cevabı ile karakterizedir. Tiroglobulin (TG), tiroperoksidaz (TPO) veya tiroid uyarıcı hormon reseptörüne (TSHR) karşı gelişen otoantikorlar ile seyreder. Literatürde otoimmün tiroid hastalarında tükürük ve tükürük bezlerinde değişikliğin gözlendiği birçok çalışma yapılmıştır. Bu tez çalışmasında, 30 otoimmün tiroid hastalığı olan ve 30 sağlıklı bireyin tükürük bezlerinin ultrasonografik görüntülerinin fraktal analiz yöntemiyle değerlendirilmesi, grupların klinik ağız kuruluğu skorlamasının (KAKS) hesaplanması ve sonuçların istatistiksel olarak değerlendirilmesi amaçlandı. Fraktal analiz için ImageJ (1.53) görüntü işleme ve analiz programı kullanıldı. Çalışmada, Chikui ve ark.ları'nın 2009 yılında Sjögren sendromlu hastalarda parotis bezlerinin kantitatif değerlendirilmesinde kullandığı 2-D kutu sayma metodu uygulandı. Submandibular tükürük bezinin ortalama fraktal boyut değeri çalışma grubunda 1,68±0,08 iken, kontrol grubunda 1,78±0,05 olarak saptanmış ve gruplar arasında anlamlı bir fark olduğu belirlenmiştir (p<0.001). Parotis bezinin longitudinal yöndeki ortalama fraktal boyut değeri çalışma grubunda 1,71±0,06, kontrol grubunda ise 1,79±0,03 olup, bu fark istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0.001). Parotis bezinin transversal yöndeki ortalama fraktal boyut değeri çalışma grubunda 1,72±0,06, kontrol grubunda ise 1,79±0,03 olup, bu fark anlamlı olarak tespit edilmiştir (p<0.001). Çalışma grubunda KAKS toplam skoru ortalama 4,48±1,90 iken, kontrol grubunda bu değer 0,37±0,61 olarak belirlenmiştir (p<0.001). Otoimmün tiroid hastalarında sağlıklı kontrol grubuna göre hem parotis hem de submandibular bezlerde ultrason görüntülerinden elde edilen FB değerlerinde anlamlı bir azalma olduğu gözlendi. Otoimmün tiroid hastalarının tükürük bezlerinin nicel değerlendirilmesinde fraktal analiz metodu kullanılabilir.