Okul dışı öğrenme programlarına yönelik görsel kültür temelli görsel sanatlar etkinliklerinin geliştirilmesi ve uygulanması: Bir eylem araştırması
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CEREN TEKİN KARAGÖZ
Danışman: ŞENİZ AKSOY
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın temel amacı, çocuk ve ebeveynlerinin birlikte görsel sanatlar eğitimi etkinliklerine katılmaları sonucunda hayat boyu öğrenen olmalarına yönelik sürecin incelenmesi ve bireysel gereksinimler doğrultusunda toplumun ihtiyaçları gözetilerek hayat boyu öğrenmenin ön plana çıkarıldığı toplumsal dönüşümü sağlayacak bir programın yürütülmesidir. Aynı zamanda toplum temelli sanat eğitimi, görsel kültür ve sanat eğitimi bağlamında gerçekleştirilen etkinliklerin aileler üzerindeki etkisini incelemeyi de amaçlamaktadır. Bu bağlamda araştırma, toplum temelli sanat eğitimi ve görsel kültür sanat eğitiminin çocukların ve ebeveynlerin üzerindeki etkisini incelemek olarak düşünüldüğünden nitel araştırma yöntemlerinden uygulayanın aynı zamanda araştırmacı olduğu eylem araştırması ile desenlenmiştir. Araştırma 2019 yılında 12 Haziran- 29 Ağustos tarihleri aralığında 10 hafta süreyle okul dışı öğrenme ortamı olarak değerlendilen bir kurumda gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya dahil olan katılımcılar 8 çocuk ve 6 ebeveynden oluşmaktadır. Araştırmanın katılımcılarının belirlenmesinde amaçlı örnekleme türlerinden 'tipik durum örneklemi' kullanılmıştır. Araştırma verilerinin elde edilmesinde, görüşme, gözlem ve eğitsel gelişim dosyası (portfolyo) kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde ise iki kodlayıcının derinlemesine analiz yaptığı içerik analizi be betimsel- yorumlayıcı analiz yöntemleri kullanılmıştır. Ortaya çıkan bulgular "Gerçekleştirilen programın süreç ve sonuç değerlendirmeleri" ve "Katılımcıların, katılımcı olmayan ebeveynlerin ve kurum yöneticisinin gerçekleştirilen eğitim programına dair görüşleri" temalarına indirgenmiştir. Bu temalar araştırmanın alt amaçları çerçevesinde yorumlanmış ve sonuçlara ulaşılmıştır. Sonuçlar ilgili alanyazındaki araştırmalar ile karşılaştırılarak tartışılmış ve sonrasında kuramcılara ve uygulamacılara yönelik öneriler ortaya konmuştur. Sonuç olarak, geliştirilen toplum ve görsel kültür temelli görsel sanatlar eğitimi programının hayat boyu öğrenen olma istekliliğin artırılması ve eğitim ortamlarında yaratılan farklılık ile eğitim istekliliği sağlaması çerçevesinde etkili bir program olduğu görülmüştür. Görsel kültürün anlaşılması ve görsel kültür eğitimi yöntemleriyle sorgulama ve yorumlama kültürünün geliştirilmesi, güncel eserlerin, geleneksel sanatların ve/veya sanat tarihi alanyazınına girmiş sanat eserlerinin anlaşılması ve görsel kültür eğitiminde kullanılması yönünde farkındalık kazandırarak, programın görsel kültür temelli eğitim bağlamında uygulanabilir olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Eğitim etkinlikleri ile yaşanılan mikro çevreyi değiştirme yönünde çabaların olmasıyla toplumun eğitim dönüşümüne katkı sağlanması, sivil toplum örgütleri ya da vakıflar aracılığıyla, eğitim ortamlarına isteyenlerin eşit ulaşımının sağlaması ve bu açıdan sosyal adaletin sağlanmasına katkıda bulunduğu da ortaya çıkan sonuçlardandır. Ayrıca uygulanan görsel sanatlar eğitimi programının aile ile etkileşime geçilmesi, ev içerisindeki iletişimin artması ve aile ile kaliteli zaman geçirilmesi ile ilgili isteklilik sağlama gibi amaçlara ulaşmada kullanılabilecek nitelikte olduğu söylenebilir.