Gerçek zamanlı antidepresan tespiti için moleküler olarak baskılanmış QCM sensörü
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, -, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EZGİ ALDEMİR
Danışman: LOKMAN UZUN, CEREN OKTAR SÖZEN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Fluoksetin olarak da bilinen Prozac, merkezi nöronlarda seçici serotonin geri alımını engelleyen depresyon, sinir anoreksi, otizm ve bulimia nervozayı tedavi etmek için yüksek oranda tercih edilen bir serotonin gerialım inhibitörü (SSRI) ilacıdır. Depresyon, yaygın bir durumdur ve SSRI'lar, doktorlar tarafından yeni bir antidepresan sınıfı olarak kapsamlı bir şekilde kullanılmaktadır. Başlıca SSRI'lar arasında fluoksetinin oldukça etkili olduğu, majör depresyon ve panik bozuklukta iyi etkinlik gösterdiği kanıtlanmıştır. Farmasötik ilaç kalıntıları, genel yüksek seviyeli kullanımları nedeniyle tatlı ve yer altı su rezervuarlarında ve hastane atıklarında çeşitli şekillerde bulunur ve bunların çevreye kaybı özel bir endişe kaynağı haline gelmiştir. Antidepresan kullanımının artması ve ilaçların bozulmayan kısımlarının doğal atılımı çevre sularını da olumsuz etkilemiştir. Bu atıkların çevre sularında ve doğada belirlenmesi için birçok yöntem denenmiştir. Moleküler baskılı polimerlerin kuvars kristal mikro terazili (QCM) kullanımı, fluoksetin benzeri antidepresanların belirlenmesi için ümit verici bir tekniktir. Moleküler baskı tekniği, yüksek oranda çapraz bağlı bir polimerik matriste boşlukların oluşturulmasına dayanır. Bu boşluklar, şablon molekül boyutunu, şeklini tanıma yeteneğine sahiptir. Şablon molekülün herhangi bir desorpsiyon yöntemi ile çıkarılması, sabit pozisyonlarda, fonksiyonel monomer gruplarını ortaya çıkarır ve şablon moleküle konjüge edilmiş bir yapı oluşur. Bu çalışmada, moleküler baskılı destek malzemesi FTIR, SEM ve AFM kullanılarak hazırlanmış ve karakterize edilmiştir. Sentezlenen destek QCM sensörüne takılmıştır ve QCM çipinin yüzeyinde hedef molekül olan Prozac'ın belirlenmesi, farklı konsantrasyonlarda Prozac solüsyonları QCM'ye eklenerek kinetik ve afinite bağlanma çalışmaları gerçekleştirilmiştir.