Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Gizem DEYNEZ
Danışman: İpek Süntar
Özet:
Cerrahi prosedürler sonrasında meydana gelen abdominal adezyonlar önemli komplikasyonlara neden olmaktadır. Bu komplikasyonlar; ince bağırsak obstrüksiyonu, fistül gelişimi, kronik abdominopelvik ağrı, disparoni, infertilite, üretral obstrüksiyon, postoperatif kanamalara neden olmakta ve re-operatif cerrahi operasyon gerektirebilmektedir. Bu sebeple adezyon oluşumunun önlenmesi ve tedavi seçeneklerinin geliştirilmesi, bilimsel araştırmaların konusunu oluşturmaktadır. Tedavi seçenekleri arasında; enflamatuvar yanıtı azaltan, pıhtılaşmayı engelleyen, fibrinolizi aktive eden ve kolajen sentezini inhibe eden ajanlar kullanılmaktadır. Çalışmamızda Asphodeline lutea (L.) Rchb. (Asphodelaceae), Rheum ribes L. (Polygonaceae), Rubia tinctorum L. (Rubiaceae) ve Rumex nepalensis Spreng. (Polygonaceae) bitki köklerinden hazırlanan ekstrelerin fibrinolitik aktiviteleri in vitro fibrin plak yöntemi kullanılarak değerlendirilmiştir. En yüksek etki gösteren R. nepalensis bitkisinin metanollü ekstresi üzerinden aktivite yönlendirmeli fraksiyonlama çalışmaları doğrultusunda iki bileşik izole edilmiştir. Bileşiklerin yapıları, spektroskopik yöntemler kullanılarak sinnamtanen B1 ve epikateşin gallat olarak belirlenmiştir. Bitkinin metanollü ekstresinin ve en yüksek aktivite gösteren alt ekstresi, fraksiyonu, alt fraksiyonu ve bileşiğinin biyolojik etkisi, Wistar albino ırkı dişi sıçanlarda oluşturulan cerrahi intra-abdominal adezyon modelinde değerlendirilmiştir. Deney sonunda deney hayvanlarından alınan dokular üzerinde histopatolojik ve immunohistokimyasal analizler yapılmış ve oksidasyon parametrelerinin ortaya konulması amacıyla toplam antioksidan ve toplam oksidan seviyeleri belirlenerek oksidatif stres indeksi hesaplanmıştır. Deney sonuçları, R. nepalensis bitkisinin ve izole edilen sekonder metaboliti sinnamtanen B1’in fibrinolitik etki göstererek intra-abdominal adezyonları önlediğini ve etkiyi enflamatuvar reaksiyonları inhibe ederek gösterdiğini ortaya koymuştur.
Anahtar Kelimeler : Rumex nepalensis, fibrinolitik aktivite, fibrin plak yöntemi, adezyon, in vitro, in vivo, sinnamtanen B1, epikateşin gallat