Hava araçlarındaki kazalara hata ağacı analizi yöntemi uygulanarak kaza nedenlerinin belirlenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, -, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 1999
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MEVCİ ÖZSU
Danışman: ADNAN SÖZEN
Özet:HAVA ARAÇLARINDAKİ KAZALARA HATA AĞACI ANALİZİ YÖNTEMİ UYGULANARAK KAZA NEDENLERİNİN BELİRLENMESİ (Doktora Tezi) Mevci ÖZSU GAZİ ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ MART 1999 ÖZET Havacılık temel olarak teknolojik bir faaliyet alanıdır. Hava aracı ve uçucuların emniyetli bir şekilde görev yapmaları ileri teknolojinin hassas kullanılmasıyla mümkün olabilmektedir. Hava aracı uçuş emniyeti insan hayatı için önemli bir konudur. Bu çalışmada, insan hatası değerlendirme teknikleri incelenerek, hava araçlarında meydana gelen kazalardaki insan faktörleri için uygun görülen hata ağacı analizi yöntemi uygulanmıştır. Hata ağacı analizi, spesifik bir istenmeyen olayın nedenlerini veren açıklamalarla fonksiyonel gelişimini gösteren bir çalışma olarak da tanımlanabilir. Yöntemle kaza, kazayı oluşturan ekipman kusurlarına ve insan hatalarına göre; "insan Faktörleri", "Malzeme Faktörleri", "Görevin Zorluğu ve Riskleri" ile "Ortamın Riskleri" parçalarına ayrılarak incelenmiştir. Hava aracı kazalarında bütün kademelerde insanın yetenekleri, tahditleri ve karakteristikleri "Hata Ağacı Analizi Yöntemi" ile analiz edilmiştir. Hata ağacı yöntemi grafiksel bir model olup, incelenen kazaya neden olabilecek ekipman ile insan hata ve kusurlarının kombinasyonlarını gösterir. Çalışmada 1990-1997 yılları arasında Dünya'da meydana gelen hava aracı kaza istatistikleri verilerek, elde edilen bulgular hata ağacı oluşturulmasında kullanılmıştır. Hava aracı kazalarının önlenmesinde en önemli etken eğitimdir. Bu durumdan hareketle ülkemizde bulunan hava aracı kullanıcıları için oluşturulmuş Hava ve Uzay Hekimliği Merkezi hakkında geniş bilgiler verilerek eğitimin ve deneyimin önemi vurgulanmıştır. Kazaların önlenmesi konusunda ise ülkemizde bulunan hava aracı kullanıcıları arasında anketler uygulanarak görüş ve istekleri doğrultusunda öneriler sunulmuştur. Bilim Kodu Anahtar Kelimeler Sayfa Adedi Tez Yöneticisi 625.05.01. Hata Ağacı Analizi, Hava Aracı, insan Hatası. 190 Yrd.Doç.Dr. Adnan SÖZEN.