Ultrason rehberliğinde ekstansör hallusis brevis kası kayıtlı peroneal sinir motor sinir iletim çalışması

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ESRA SENA ORBAK YENİDÜNYA

Danışman: MURAT ZİNNUROĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Giriş: Ekstansör dijitorum brevis (EDB), peroneal sinir motor iletim çalışmalarında standart kayıt kasıdır; ancak atrofi, anatomik varyasyonlar ve lokal travma kayıt kalitesini olumsuz etkileyebilir. Aynı derin peroneal sinir dalı tarafından innerve edilen ekstansör hallusis brevis (EHB) kasının güvenilir bir alternatif kayıt noktası olarak kullanılıp kullanılamayacağını araştırdık. Yöntem: Elli iki sağlıklı gönüllü (27 kadın, 25 erkek; ortalama yaş 44,7 ± 14,8 yıl) bilateral ultrason rehberliğinde kesit alanı (KA) ölçümleri ve EDB ile EHB'den eş zamanlı kayıt yapılan çift kanallı peroneal sinir motor iletim çalışmalarına alındı. Aksesuar derin peroneal sinir (ADPN), lateral malleol posteriorundan uyarım ile değerlendirildi. Sıkı ayakkabı, ayak dorsumuna oturma, namaz kılma ve düzenli spor yapma gibi yaşam tarzı faktörlerinin etkileri çok değişkenli doğrusal regresyon ile incelendi. Bulgular: BKAP amplitüdleri (EDB: 6372 ± 3050 µV; EHB: 6675 ± 2623 µV; p = 0,452) ve motor iletim hızları kaslar arasında anlamlı farklılık göstermedi. EHB distal motor latansı EDB'den daha kısaydı (3,60 vs. 3,99 ms; p < 0,001); bu durum motor dal çıkış yerindeki proksimal farklılıklarla uyumluydu. EHB motor noktası olguların %91,3'ünde orta 1/3 segmentte tekrarlanabilir şekilde lokalize idi. KA her iki kas için BKAP ile pozitif korelasyon gösterdi (r = 0,584–0,656; p < 0,001). ADPN prevalansı %21,2 idi; 4 katılımcıda (%7,7) ADPN'nin EHB innervasyonuna katkısı elektrofizyolojik olarak ilk kez gösterildi. Çok değişkenli analizlerde sıkı ayakkabı giyme tüm kas gruplarında BKAP'ı bağımsız olarak azaltırken, ayak dorsumuna oturma sağ EDB BKAP'ını seçici olarak etkiledi. Sonuç: EHB, EDB ile karşılaştırılabilir elektrofizyolojik parametreler sunmakta ve peroneal sinir motor iletim çalışmalarında güvenilir bir alternatif kayıt noktası olarak kullanılabilmektedir. EDB atrofisi, pozisyonel kompresyon veya yetersiz EDB yanıtı varlığında EHB kaydı özellikle önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Peroneal sinir, motor iletim çalışması, ekstansör hallusis brevis, ekstansör dijitorum brevis, ultrasonografi, aksesuar derin peroneal sinir