Gebe kadınların down sendromu ve gebelikte tarama ve tanı testleri konusunda bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Cerrahi Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYGUN DUNYAMALIYEVA
Danışman: DENİZ KARÇAALTINCABA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Down sendromu toplumda sık olarak karşımıza çıkan önemli bir trizomidir. Down sendromu, zihinsel durumda değişikliklere, nörolojik sorunlara, günlük yaşamı sürdürebilecek kadar düşük patolojilere ve mortal seyredebilecek kardiyak hastalıklarına neden olur. Bu çalışmanın amacı; gebelikte takip için polikliniğe başvuran ailelerin Down Sendromu, gebelikte riski artıran faktörler ve gebelikte kullanılan tarama ve tanı testleri hakkındaki bilgi düzeylerini değerlendirmek hedeflendi. Metot: Bu çalışma etik kurulunun izni sonrasında Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı'nda prospektif olarak gerçekleştirildi. 18 yaş üzerindeki gebelik takibi yaptıran aileler gönüllülük esasına göre çalışmaya dahil oldu. Çalışmamıza %100'ü kadın olan 500 katılımcı dahil oldu. Çalışmaya dahil olan katılımcılara 16 sorudan oluşan, demografik veriler, obstetrik öykü ve bilgi düzeyini değerlendiren anket uygulanarak elde edilen veriler karşılaştırıldı. Bulgular: Katılımcıların %60,2'si çalışmıyorken, %43,4'ü üniversite mezunuydu. Katılımcıların %81'i daha önceden Down sendromlu birey gördüğünü belirtirken en sık medya organlarında gördüklerini söyledi. Katılımcıların %68'i bilgi kaynaklarının arkadaşları ve çevresi olduğunu belirtirken, %36'sı doktorlarından bilgi aldıklarını ifade etti. Down sendromu hakkındaki ortalama başarı puanları 86,34±19,70 olarak saptandı ve daha önceden Down sendromu görenlerin bilgi durumları istatistiksel olarak anlamlı ölçüde yüksek olarak bulunmuştur (p<0,001). Katılımcıların sadece %58'i anne yaşının ileri olmasının Down sendromunu artırdığını belirtirken, ileri yaştaki kadınlarda (p=0,002), 1-2 çocuğu olan kadınların (p=0,016), çalışan kadınlarda (p<0,001), gelir düzeyindeki artış (p<0,001) ve eğitim düzeyindeki artışla (p<0,001) bilme oranı istatistiksel olarak anlamlı olarak yüksek bulunmuştur. Katılımcıların sadece %72,2'si amniosentez ile tanı konulabileceğini söylemiştir. Bunun yanında katılımcıların %64'ü konvansiyonel tarama testlerinin kesin tanı koyduğunu belirtmiş ve yanlış cevaplamışlardır. Eğitim seviyesi ve gelir düzeyi yükseldikçe amniyosentezin kesin tanı testi olduğunu bilme oranı artmaktadır (p<0,001, p< 0,001). Sonuç: Gebe kadınların Down sendromu hakkında farkındalıkları olsa da, gebelikteki risk faktörleri ve gebelikte kullanılan tarama ve tanı testleri hakkında yetersiz bilgiye sahip oldukları görülmüştür. Bu konu ile ilgili gerek hekimlerin gerekse medyanın detaylı bilgilendirme yapmasının uygun olduğunu düşünmekteyiz. Anahtar Kelimeler: Down sendromu, prenatal tanı, prenatal tarama