Çocuk onkoloji polikliniğine başvuran 6-16 yaş arası hastalar ile bakım verenlerinin uyku bozuklukları ve kalitesinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ESRA GÖZDE AYDIN
Danışman: FARUK GÜÇLÜ PINARLI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Kanser tanısı, kemoterapi, radyoterapi ve cerrahi tedaviler kısa ve uzun dönemde uyku bozukluğuna neden olmaktadır. Pediatrik kanser hastalarında ve tedavisini tamamlayanlarda gündüz uyku hali, uykusuzluk, uykuya başlama süresinin uzaması ve kötü uyku kalitesi gibi uykuyla ilgili problemler sık görülür. Remisyona giren hastalar arasında en yaygın şikayet ise uyku bozukluklarıdır. Kanserli hastalara bakım verenlerde de bozulmuş uyku kalitesi ve uyku bozuklukları tek başına veya diğer semptomlara ek olarak ortaya çıkabilir. Yapacağımız bu çalışmada Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Onkoloji Bilim Dalı tarafından takip edilen hastaların uyku bozuklukları ve bakım verenlerinin uyku kalitesi açısından araştırılması hedeflenmiştir. Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Çocuk Onkoloji Bilim Dalında lenfoma, solid tümörler, Langerhans hücreli histiyositoz, nörofibromatozis, lenfadenopati, hemanjiyom tanıları ile takipli olan ve 2 Ocak 2023- 25 Mayıs 2023 tarihleri arasında polikliniğimize başvuran 6-16 yaş arası 210 hasta ile 210 bakım veren dahil edilmiştir. Araştırmaya gönüllü olarak katılmayı kabul eden ailelerden izin ve onamları alındıktan sonra hastalar Çocuklar İçin Uyku Bozukluğu Ölçeği; bakım verenler için de Pittsburg Uyku Kalite İndeksi uygulanmıştır. Bulgular: Araştırmaya katılan çocukların yaş ortalaması 11,2±3,4, ortancası 11,7 (1,5-16,0)'dir. Hastaların %49'u kız, %51'i erkek cinsiyettedir. Hastaların %13,8'ini KT/RT tedavisi devam edenler, %33,3'ünü KT/RT tedavisi tamamlananlar, %14,8'ini sadece cerrahi geçirenler, %38,1'ini hiç tedavi 117 almayanlar oluşturmaktadır. ÇUBÖ puan ortalaması 40,8±8,1'dir. Bakım verenlerin yaş ortalaması 40,6±6,3; %66,2'si kadın, %33,8'i erkektir; Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi toplam puan ortalaması 5,02±3,56'dır.Hastaların Çocuklar İçin Uyku Bozukluğu Ölçeği puanı ile bakım verenlerine uygulanan Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi toplam puanı arasında orta düzeyde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmıştır (r=0,433, p <0,001). Sonuç: Kanser tanısı ile takipli hastalar hem tedavi sürecinde hem de iyileşme dönemi sonrasında uyku bozuklukları açısından risk altındadır. Kemoterapi veya radyoterapi alma öyküsü olan hastaların özellikle uyku başlatma ve sürdürme sorunları, uyku-uyanıklık geçiş bozukluğu ve aşırı uykululuk bozukluğu yaşadığı saptanmıştır. Ayrıca bakım verenlerin uyku kalitesinin bakmakla yükümlü oldukları hastaların uyku sorunları ile ilişkili olduğu bulunmuştur. Anahtar Kelimeler: Bakım veren, çocuklar için uyku bozukluğu ölçeği, kanser, uyku kalitesi, uyku bozuklukları