HAFİF OTONOM KORTİZOL SEKRESYONU VE NONFONKSİYONE ADRENAL ADENOMLARIN KEMİK ÜZERİNE ETKİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ZEYNEP YILDIRIM DOĞAN
Danışman: Füsun Saadet Törüner
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:ÖZET Hafif Otonom Kortizol Sekresyonu ve Nonfonksiyone Adrenal Adenomların Kemik Üzerine Etkilerinin Değerlendirilmesi Hafif otonom kortizol sekresyonu (MACS) olguları Cushing Sendromu' nun spesifik belirti ve bulguları olmadan glukokortikoid fazla salınması durumudur. Cushing Sendromu'nun osteoporoz ve buna bağlı kırık riskini arttırdığı bilinmektedir. MACS hastalarında da osteoporoz riskinin arttığına dair çalışmalar yapılmakta ancak bu konuyla ilgili araştırmalar devam etmektedir. Çalışmamızın amacı; MACS olguları ile nonfonksiyone adrenal adenomu olanlar (NFAA) arasında osteoporoz ve kırık riski açısından farklılık olup olmadığını saptamak ve bunu daha az invaziv olan kemik biyobelirteçler ile göstermektir. Bu nedenle Endokrinoloji ve Metabolizma polikliniğinde adrenal adenom nedeniyle takipli olan 70 menopoz sonrası kadın hasta çalışmaya alındı. 34 MACS tanısı alan grup ile 36 NFAA saptanan grupta kemik biyobelirteçleri (P1NP, CTX) ve irisin bakılıp, çekilen DEXA ile FRAX skoru hesaplanmıştır. Gruplar arasında osteopeni MACS grubunda anlamlı yüksek görülürken osteoporoz her iki grup arasında benzer görüldü. Kemik biyobelirteçleri (P1NP, CTX ) ve irisin düzeyi gruplar arasında anlamlı bir farklılık göstermemiştir. P1NP ile CTX arasında pozitif korelasyon saptanmıştır. MACS grubunda kırık riskini klinik olarak değerlendiren FRAX skoru arttıkça, kemik yapım belirteci olan P1NP'de azalma görülmüştür. NFAA grubunda ise DEXA L1-L4 T skoru azaldıkça, kemik yıkım belirteci olan CTX'de artış saptanmıştır. Osteopenik grupta P1NP ile femur boyun KMY arasında pozitif korelasyon saptanmıştır. 1 mg DST testi ile CTX, P1NP ve irisin düzeyi arasında istatiksel olarak anlamlı bir korelasyon saptanmamıştır. Sonuç olarak çalışmamızda MACS ve NFAA hastalarında osteoporoz riski benzer bulunurken osteopeni MACS grubunda anlamlı yüksek görülmüştür. Ancak genel popülasyona göre hem MACS hem de NFAA grubunda osteopeni daha fazladır. Bu nedenle, her iki grup da kemik sağlığı ve kırık riski açısından takip edilmelidir.