Sosyal medya ve yapay zeka kullanımının emzirme süreci üzerine etkilerinin incelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ECE KOÇ
Danışman: İBRAHİM MURAT HIRFANOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma, annelerin emzirme sürecinde sosyal medya ve yapay zeka (YZ) araçlarını kullanım örüntülerini belirlemek; bu dijital kaynakların emzirme bilgi düzeyi ve süreci üzerindeki etkilerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Tanımlayıcı ve kesitsel nitelikteki bu araştırma, Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Emzirme Danışmanlığı Merkezi'ne başvuran 256 anne ile gerçekleştirilmiştir. Veriler, yapılandırılmış anket formları aracılığıyla toplanmıştır. Katılımcıların büyük çoğunluğunun yüksek eğitim düzeyine sahip olduğu; emzirme konusunda en faydalı buldukları ve bilgi karmaşası durumunda öncelikli başvurduğu kaynağın sağlık profesyonelleri olduğu saptanmıştır. Dijital platformlar arasında Instagram ve YouTube en sık başvurulan kaynaklar olarak öne çıkarken, bu mecraların en çok "doğru emzirme yöntemleri" hakkında bilgi edinmek amacıyla kullanıldığı belirlenmiştir. Annelerin yaklaşık %17'sinin bilgi kaynağı olarak yapay zeka araçlarını tercih ettiği, bu grubun %84,6'sının ise YZ'den elde edilen verileri doğrulamak için genel internet kaynaklarına başvurduğu tespit edilmiştir. Örneklemin ortalama emzirme bilgi puanı 10 üzerinden 7,77 olarak ölçülmüştür. Bebeği yenidoğan yoğun bakım ünitesinde (YYBÜ) takip edilen annelerin bilgi puanlarının, diğer annelere oranla istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük olduğu saptanmıştır. Buna karşın, sosyal destek alan ve çocuk acil servisi ile daha sık temas kuran annelerin emzirme konusunda daha donanımlı olduğu görülmüştür. Emzirme sürecinde dijital bilgi arayışının giderek yaygınlaştığı ve yapay zekanın yeni bir destek mekanizması olarak sürece dahil olduğu görülmektedir. Sağlık profesyonellerinin dijital mecralardaki varlığının artırılması ve özellikle risk grubundaki annelere yönelik teknoloji destekli, kişiselleştirilmiş danışmanlık hizmetlerinin geliştirilmesi, emzirme başarısının artırılması açısından kritik önem taşımaktadır. Anahtar Kelimeler: Anne sütü, bilgi edinme davranışı, dijital sağlık, emzirme, emzirme danışmanlığı, sosyal medya, yapay zeka.