Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Gonca Gülfem Bozdağ
Özet:
Aile, toplumun en temel yapı taşıdır. Aile bireylerinin arasında maddi ve manevi ilişkiden kaynaklanan dayanışma, yardıma muhtaç olan bireylere yardım etme yükümlülüğünü ahlaki bir görev haline getirmiş olup, bu görev yapılan düzenlemeler ile bağlayıcılık kazanmıştır. Bu çerçevede, sosyal yaşamın temel öğesini oluşturan aile düzenini korumak ve aile fertlerinin maddi sıkıntı çekerek zaruret haline düşmesini engellemek için 4721 sayılı Kanunumuzda sayılan yakın hısımlar arasında nafaka yükümlülüğü düzenlenmiştir. Türk hukukunda nafaka, bakım nafakası ve yardım nafakası olmak üzere iki başlık altında toplanmaktadır. Bakım nafakası, kendi içinde tedbir nafakası, iştirak nafakası ve yoksulluk nafakası olmak üzere üçe ayrılmaktadır. Nafaka borcunun kaynağı kanundan kaynaklanmakta olup, kamu düzenini ilgilendiren bir yönü bulunmaktadır. Bu nedenle, nafaka alacakları gerek ulusal gerekse uluslararası hukukta özel düzenlemelere tabi kılınmıştır. Örneğin; Türk hukukunda nafaka ilâmına ilişkin icranın durdurulmasına karar verilmez. Nafaka kararlarına uyulmaması halinde verilecek ceza, alacaklının şikâyeti üzerine tazyik hapsi olarak düzenlenmiştir. Aynı zamanda, nafaka alacaklısının başlamış olan bir hacze imtiyazlı iştirakı da mümkün kılınmıştır. Nafaka davalarında Türk mahkemeleri, her iki taraf yabancı olsa bile açılan davaya bakabilecektir. Yabancı unsurlu nafaka davalarında milletlerarası sözleşmeler ile uyum sağlanmış ve prensip olarak nafaka alacaklısının mutad mesken hukuku uygulanacak hukuk olarak benimsenmiştir. Diğer taraftan, uluslararası ilişkilerin yoğunlaşması, sınırların ortadan kalkması ve karma evliliklerin artması ile nafaka konusu sınır aşan bir boyut kazanmıştır. Nafaka borcunun yabancı ülkede yerine getirilmesini kolaylaştırmak için uluslararası sözleşmeler kabul edilmiştir. Türkiye'nin de taraf olduğu Sözleşmelerden en önemlisi Nafakanın Yabancı Ülkelerden Tahsiline Dair New York Sözleşmesi'dir. Anılan Sözleşme, tanıma ve tenfize ilişkin La Haye Sözleşmeleri ile birlikte uygulanmaktadır.