Küresel grafitli dökme demirde kısmi östenitleme ve östemperleme ısıl işleminin mikroyapı ve mekanik özellikler üzerine etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, METAL EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2004
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: VOLKAN KILIÇLI
Danışman: MEHMET ERDOĞAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada, kritik sıcaklıklardan östemperlemenin alaşımsız küresel grafitti dökme demirin mikroyapı ve çekme özellikleri üzerine etkisi incelenmiştir. Bu amaçla %3,50 C, %2,63 Si, %0,318 Mn, %0,0471 Mg, %0,019 P ve %0,009 S içeren ferritik küresel grafitti dökme demir, 795 °C, 805 °C ve 815 °C kritik sıcaklıklarda 20 dk tavlamanın ardından 365 °C'de 30, 60, 90, 120, 150 ve 180 dk süre tie östemperlenmiştir. İnce ösferritik morfolojiye sahip numuneler elde etmek amacıyla bir grup numuneler 900 °C den su verilmiş ve daha sonra kritik tavlama sıcaklıklarından östemperlenmiştir. Mekanik özellikleri karşılaştırma amacıyla bir grup numuneler geleneksel olarak östemperlenmiştir (900 °C de tavlama+365 °C de farklı sürelerde östemperleme). Sonuçlar artan kritik tavlama sıcaklığı ile birlikte ösferrit hacim oranının arttığım göstermiştir, ösferrit hacim oram artışı ile akma ve çekme dayanımı artmış, % uzama ve kesit alanı daralmasının azalmıştır. Ancak kaba ösferritik yapıya sahip numunelerde, çekme özeltiklerindeki bu değişim ince ösferritik yapıya sahip numunelere göre daha az olmuştur. Kritik sıcaklıklarından östemperlenmiş(kaba ösferrit morfolojisine sahip) numunelerde, yeni ferrit (epitaksiyel ferrit) fazının varlığı tespit edilmiştir. Artan kritik tavlama sıcaklığı ve östemperleme süresi ile yeni ferrit hacim oranı da artmıştır. Kaba ösferrit morfolojisine sahip numunelerde 90-150 dk aralığında, ince ösferrit morfolojisine sahip numunelerde ise 60-120 dk aralığında optimum çekme dayanımı-% uzama kombinasyonları sağlanmıştır. Kritik sıcaklıklarda tavlanmış ve östemperlenmiş küresel grafitli dökme demirlerin (çift fazlı matris yapıya sahip küresel grafitli dökme demirlerin) çekme özellikleri, ASTM standart küresel grafitli dökme demirlerin çekme özellikleri ile karşılaştırıldığında, % uzama olarak geleneksel östemperleme ısıl işlemi uygulanmış, ferritik ve perlitik küresel grafitli dökme demir sınıflarına göre daha fazla, bununla beraber dayanımları geleneksel östemperleme ısıl işlemi uygulanmış küresel grafitli dökme demirlerden daha düşük, ancak ferritik ve perlitik küresel grafitli dökme demirlerden, daha fazla olduğu belirlenmiştir.Anahtar Kelimeler : Östemperlenmiş Küresel Grafitli Dökme Demir(ÖKGDD), Çift Fazlı Matrisli Yapı (ÇFM), Ösferrit Hacim Oranı, Kritik Tavlama Sıcaklığı, Yeni Ferrit (Epitaksiyel Ferrit)