Obez adolesanlarda iki farklı beslenme şeklinin vücut ağırlığı, inflamatuar sitokinler ve oksidatif stres göstergeleri üzerine etkisinin araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖZGE YURTSEVEN
Danışman: AYSUN BİDECİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş: Obezite son dönemde sıklığı gideren artan bir sağlık sorunudur. Temeldeki neden enerji alımındaki fazlalıktır; alınan fazla enerji vücutta yağ doku olarak depolanır. Bu yağ dokudan sitokinler salgılanır; salgılanan bu sitokinler oksidatif strese ve uzun vadede kronik inflamasyona neden olur. Bu durum obezitenin komplikasyon ve komorbitelerinin temelinde yer alan endotel hasarı ve insülin direnci ile sonuçlanır. Literatür değerlendirildiğinde obezitenin, beslenmenin vücuda etkileriyle ilgili pek çok çalışma yapılmış ancak hangi beslenme türünün üstün olduğuna dair fikir birlikteliği görülmemiştir. Bizim çalışmamızın amacı hem obezite konusundaki farkındalığı artırmak hem de obez adolesanlarda uygun beslenme şekliyle vücut ağırlığını düzenlenmek, bu beslenme şekillerine uyumu irdelemek, inflamatuar ve oksidatif stres göstergeleri üzerine iki farklı beslenme programının etkisini araştırmaktır. Materyal ve Metod: Çalışmamıza Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Çocuk Endokrinoloji ABD'a başvuran 40 obez adolesan ve obezite tanısı bulunmayan 20 sağlıklı adolesan olmak üzere toplam 60 adolesan dahil edildi. Obez adolesanlar iki gruba ayrıldı. Her gruptaki olgulara OGTT yapılarak insülin direnci olup olmamalarına göre tekrar gruplara ayrıldı. Bir gruba Akdeniz Diyeti bir gruba Düşük Yağlı Diyet programı verildi. Başlangıçta ve her ay tüm katılımcıların fizik muayeneleri ve vücut bileşimi analizi yapıldı. Fiziksel aktivite kayıt formu uygulandı, üç günlük besin tüketim kaydı alındı. Katılımcıların diyetlerine uyumu besin tüketim kayıtları alınarak değerlendirildi.Çalışmanın başında ve 16.haftanın sonunda antropometrik ölçümler yapıldı. Biyokimyasal paramatreler , inflamasyonu ve oksidatif hasarı gösteren (CRP, TNF-α, IL-6, SOD, CAT, GPX, MDA,) belirteç seviyeleri değerlendirildi. Kontrol grubuna herhangi bir beslenme programı verilmedi. Çalışma boyunca bir kez inflamasyon parametreleri ve stres göstergelerine bakıldı. Bulgular: Çalışma sonunda her iki diyet grubunda vücut ağırlığı, VKİ, bel çevresi, kalça çevresi, boyun çevresi, vücut yağ yüzdesi ve değerleri anlamlı olarak azaldı (p 0,05). 16.haftanın sonunda iki diyet grubunda da CRP, IL-6, TNF-a değerlerinde anlamlı azalma saptandı (p 0,05). Sonuç: Elde edilen bu bulgular sonucunda, her iki diyet uygulamasının da obez adolesanlarda vücut ağırlığı, VKİ, vücut yağ yüzdesi ve insülin direncini azalttığı, inflamasyonu ve oksidatif stres üzerine olumlu etkileri olduğu söylenebilir. Akdeniz Diyeti vücut ağırlığı azaltma ve inflasmayonu iyileştirmede ön plana çıkmıştır. Sonuç olarak adolesanlarda sağlıklı beslenmeyi yaşam tarzı haline getirmeyi hedeflemekteyiz. Anahtar Kelimeler: Adolesan, Obezite, Akdeniz Diyeti, Düşük Yağlı Diyet, İnflamasyon, Oksidatif Stres