Ulnar sinir lezyonu şüphesi olan hastalarda elektromiyografi ve dinamik ultrason ile değerlendirme
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EBRAR EGİNLİGİL GÜRSOY
Danışman: MURAT ZİNNUROĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Periferik sinir tuzaklanmalarında elektromiyografi (EMG) incelemesinin bir destekleyicisi olarak ultrason görüntüleme (USG) sık kullanılan bir yöntemdir. Bu çalışmanın amacı EMG ile ulnar nöropati saptanan veya saptanmayan ulnar sinir lezyonu şüphesi olan hastalarda ve kontrol grubunda dinamik ultrason incelemesi yapılarak dirsekte ulnar sinirin hipermobilitesini, belirli noktalara göre yerleşimini ve hareketle konumundaki değişimi değerlendirmektir. Ulnar sinirin ulnar olukta hem nötral pozisyondayken konumunun hem de dirseğin fleksiyon hareketiyle değişen konumunun dirsekte ulnar nöropatiye ya da ulnar sinirin ve/veya triseps kasının subluksasyona yatkınlığa etkisini araştırmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 15 Nisan 2023 ile 20 Eylül 2023 tarihleri arasında Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Bölümü EMG laboratuvarına ulnar sinir lezyonu şüphesiyle yönlendirilen 18 hasta ve 18 kontrol dahil edildi. Her katılımcının detaylı anamnezi alındı ve fizik muayenesi yapıldı. Vaka ve kontrol gruplarının her ikisine de rutin ulnar sinir EMG protokolü olan motor ve duyu sinir iletim çalışmalar yapıldı. Ayrıca ulnar oluğu görüntülemek amacıyla dirsekte dinamik ultrason incelemesi yapılarak dirsek ekstansiyonda ve fleksiyonda iken görüntüler kaydedildi. Bu görüntülerin üzerinde bazı ölçümler yapıldı. Öncelikle ekstansiyon pozisyonundayken ulnar sinir kesit yüzey alanı ölçüldü. Sonraki ölçümler hem ekstansiyon hem fleksiyon pozisyonlarında ayrı ayrı yapıldı. Medial epikondil sınırlarına çizilen elipsin (ME-elips) ve ulnar oluk sınırlarına çizilen elipsin (UO-elips) merkezleri birleştirilerek bir doğru (a) çizildi, ulnar sinirin merkezinden a'ya dik bir doğru (b) çizildi, ME-elips merkezinden sinir merkezine ve UO-elips merkezinden sinir merkezine birer doğru çizildi (sırasıyla c ve d). Bunların uzunlukları kaydedildi. Ardından sinirin merkezinden medial epikondil tepe noktasına olan uzaklığı (x), oluk tabanına olan uzaklığı (y) ve cilde olan uzaklığı (z) ölçüldü. Ayrıca medial epikondil tepe noktasının ve oluk tabanının en derin noktasının cilde olan dik uzaklıkları ölçüldü (sırasıyla e ve f). Bulgular: Çalışmaya alınan hastaların ve kontrol grubunun yaş ortalaması sırasıyla 49,33 ± 14,68 ve 44,11 ± 12,99 yıldı. Hasta ve kontrol grubu arasında cinsiyet, yaş, boy, kilo ve vücut kitle indeksi (VKİ) açısından istatistiksel olarak anlamlı fark yoktu (p>0.05). Semptomatik kişilerde ulnar sinir kesit yüzey alanı kontrol grubuna kıyasla anlamlı derecede daha büyüktü (p<0,005). Her iki grupta da fleksiyon ve ekstansiyonda bakılan a değerleri arasında anlamlı fark yoktu. Hem kontrol grubu hem semptomatik grupta b ve c değerleri fleksiyonda ekstansiyona göre anlamlı büyüme gösterdi, ayrıca fleksiyon pozisyonunda c değeri semptomatik kişilerde daha büyüktü (p<0,05). Hem ekstansiyonda hem de fleksiyonda e değeri semptomatiklerde anlamlı düzeyde daha büyüktü (p<0,05). Tüm katılımcılarda ve kontrol grubunda z değerinde fleksiyon hareketiyle anlamlı bir azalma olduğu saptandı (p<0,001). EMG incelemesi sonucu DSAP amplitüdü semptomatik grupta kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde daha düşüktü. DSAP ile ulnar sinir kesit alanı, DSAP ile VKİ ve semptomatik kişilerde DSAP ile ekstansiyonda b değeri arasında negatif yönde doğrusal bir ilişki saptandı. Ayrıca VKİ ile fleksiyonda e ve ekstansiyonda e değerleri, ulnar sinir kesit alanı ile ekstansiyonda c değeri, ekstansiyonda e ile z değeri ve fleksiyonda e ile z değeri arasında pozitif yönde doğrusal bir korelasyon saptandı. Sonuç: Çalışmamızın sonuçlarına göre ulnar sinirin oluk içinde hareketli oluşu, dirsek fleksiyon ve ekstansiyonuyla yer değişiklikleri olması ulnar sinir lezyonu semptomlarının meydana gelmesine yatkınlık oluşturabilir. Sinirin oluk içindeki konumunu, mobilitesini veya hipermobilitesini ve bunların semptomlara etkilerini araştıran daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Ulnar sinir, dirsekte ulnar sinir nöropatisi, subluksasyon, atlayan dirsek, atlayan triseps, dinamik ultrasonografi