Kuzeybatı anadolu'nun sosyo-ekonomik tarihi -XIII-XV. yüzyıllar-

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2007

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: CEVDET YAKUPOĞLU

Danışman: REFİK TURAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Anadolu, XI. yüzyılın ikinci yarısından itibaren Selçuklular öncülüğünde yoğun bir Türk iskânına kapılarını açmıştır. XII. yüzyıl ve sonrasında, Anadolu toprakları üzerinde kurulan Türk devlet ve beyliklerinin büyük gayretleri neticesinde ?Türkiye? adı ile anılan yeni bir Türk vatanı ortaya çıkmış ve Türk kimliği buralarda baki kalarak günümüze kadar ulaşmıştır. Bu vatanın ayrılmaz parçaları olan Kastamonu, Sinop, Çankırı ve Bolu illerinin tarihî, sosyal, kültürel ve ekonomik temelleri gerçek manada, Türklerin bölgede iskân olunmalarıyla birlikte atılmıştır. Öyle ki, Türkler gelmeden önce kaleler çevresinde küçük birer garnizon şeklinde kurulmuş ve zamanla nüfus yoğunluğunu kaybetmiş yerleşim yerleri, Selçuklular ve halefi olan Beylikler devrinde ya yeniden tesis edilmiş ya da mevcut yapısı üzerinde gözle görülür değişiklikler yapılmak sûretiyle gerçek birer şehir kimliğine kavuşturulmuşlardır. XIII-XV. yüzyıllar arasında, Kuzeybatı Anadolu'nun şehir, kasaba ve köylerinde yoğun bir Türk nüfusu görülmekte, dolayısıyla Türk kültür ürünlerinin sayısındaki artış dikkati çekmektedir. Bu dönemde konar-göçer veya yerleşik Türkler eliyle kurulan ve sayıları binleri bulan iskân birimlerine, bunların çevresindeki dağ, taş, akarsu, yayla ve ovalara, doğan çocuklara Türkçe isimler verilmiş; bilim adamları tarafından kaleme alınmış ilmî eserler Türk dili ile yazılmıştır. Yine bu dil ile anlatılan destan ve menkıbeler, bölgede o dönemki Türk iskânını gösteren belgeler halinde günümüze kadar gelmiştir. Türkler tarafından inşa edilmiş eğitim, sağlık, ulaşım, bayındırlık, tımar, vakıf, ahilik, imaret kurumları eski Türk teşkilat ve kültür yapısını geliştirerek devam ettirmiş; yaylak-kışlak hayatı merkezli hayvancılık ile tarım, ticaret ve sanayiye dayalı ekonomi sayesinde maddî kültürün seviyesi yükselmiş, her alanda sağlam ve kalıcı bir Türk kimliği oluşturulmuştur. Kuzeybatı Anadolu'nun gerçek kimliğini sosyal tarih açısından ele alan bu çalışma, bahsi geçen coğrafyanın üç asırlık zaman zarfında nasıl ebedî bir Türk yurdu haline getirildiğini belgelerle açıklayan kapsamlı bir araştırmanın mahsulüdür. Anahtar Sözcükler 1. Kastamonu 2. Çankırı 3. Bolu 4. Sinop 5. Türk İskânı