Diz osteoartriti olgularında farklı egzersiz tedavilerinin kan oksidatif stres parametrelerine etkisi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Naki Öksüz

Danışman: AYŞE BİLGİHAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Oksidatif stress; insanlarda osteoartrit, romatoid artrit, diyabet, aterosklerotik kardiyovasküler hastalık, kanser, nörodejenerasyon gibi pek çok hastalığın patogenezinde ve yaşlanma süreçlerinde önemli katkısı olan bir faktördür. Fakat reaktif oksijen türlerinin kontrol edilemez bir şekilde oluşumu burada primer bir neden midir?, yoksa patolojik süreçlerin bir sonucu mudur? hala tam netleşmiş değildir. Osteoartrit, dejeneratif eklem hastalığı veya osteoartroz olarak da bilinir, en sık görülen artrittir ve eklemlerin dejeneratif tahribatı söz konusudur. Batı toplumlarında yaşlı nüfusun ve obezite gibi risk faktörlerinin prevalansının fazla olmasından kaynaklı olarak, osteoartritin görülme sıklığı da giderek artmaktadır. Bu hastalıkta eklemlerde ağrı, katılık, fonksiyon kaybı ve bazen effüzyon gibi semptomlar vardır ve genellikle özürlülüğü, maliyetleri ve klinisyene başvuruyu belirleyen semptom ağrıdır. Ağrıya sekonder olarak hareketlerin azalmasına bağlı, diz çevresindeki kasların atrofisi, çok sık görülmektedir. Osteoartriti tamamen kür eden bir tedavi henüz yoktur. Osteoartritin kapsamlı tedavisi farmakolojik ve farmakolojik olmayan çoklu tedavi yaklaşımlarını içermektedir. Ağrıyı uyandıran aktivitelerden kaçınmak, pek çok hasta için, en basit ve etkili bir tedavi yaklaşımıdır. Çalışmalar terapötik egzersizlerin ağrıları azaltmada, fonksiyonları düzeltmede etkinliğine dikkat çekmektedir. Genel olarak akut egzersiz oksidatif stresi arttırırken, regüler egzersiz ise azaltmaktadır. Çalışmamızda diz osteoartritli hastalara uygulanan izokinetik egzersiz programının oksidatif stres parametreleri üzerine etkisini incelemeyi amaçladık. Toplam olarak 36 hastayı iki gruba: Grup I (izokinetik egzersiz grubu; n=22) ve Grup II (n=14) ayırdık. Gruplar arasında sosyodemografik özellikler açısından anlamlı bir fark yoktu (Tablo 1) (p> 0.05). MDA, SOD, VAS, WOMAC ve ekstansör kas pik tork değerleri her hasta için üç haftalık egzersiz tedavisi programından önce ve sonra olmak üzere saptandı. Her iki grupta egzersiz tedavisi sonrası ölçülen serum malondialdehit değerlerinde istatistiksel olarak anlamlı bir fark gözlenmezken (Tablo 2) (p>0.05); serum süperoksit dismutaz değerlerinde her iki grupta anlamlı artış saptanmıştır (p<0.05), gruplar arasında ise anlamlı bir fark saptanmamıştır (p>0.05). Klinik VAS ve WOMAC skorlarında her iki grupta tedavi sonrası anlamlı düzelme saptanmıştır. Bu düzelme izokinetik egzersiz grubunda belirgindir. Diz ekstansör kas kuvveti sadece izokinetik egzersiz grubunda anlamlı derecede artmıştır. Diz osteoartritli hastalarda izokinetik egzersiz programı oksidatif statüyü bozucu bir artışa neden olmadan, ağrı ve fonksiyonellik üzerinde olumlu etki sağlamıştır. Bu hastalıkta farklı egzersiz programlarının oksidan/antioksidan sistem üzerinde etkilerini sorgulayan, daha büyük örneklemde randomize kontrollü çalışmalara ihtiyaç vardır.